Korsanlık meselesi, ABD'nin Müslüman ve Türk devletleriyle yaptığı ilk anlaşmaların da konusuydu.

Ama tersinden...

Bu anlaşmalar, ABD ticaret gemilerini korsanlıktan korumak için yapılmıştı.

Şimdi Müslüman devletler ABD korsanlığına karşı anlaşma yolu arıyor!

ABD, 3 Eylül 1783'te Paris Anlaşması ile İngiltere'den bağımsızlığını kazandı.

Üç yıl sonra, 1786'da bir Müslüman ülke ile ilk diplomatik ilişki kurdu; Fas Sultanlığı ile Fas-Amerikan Barış ve Dostluk Antlaşması yaptı.

ABD, bu anlaşmayla ticaret gemilerinin Cezayirli korsanlardan korunmasını sağladı.

(2008'de dönemin ABD Dışişleri Bakanı Condoleezza Rice, Fas ziyaretinde, bu anlaşmanın bir kopyasını götürerek jest yapmış, esasen o yıllarda Irak ve Afganistan'ı işgallerini sulandırmaya çalışmıştı.)

Ancak bu anlaşma ABD gemilerinin Akdeniz'de korsanlıktan korunmasını tek başına garanti edemedi.

ABD, ikinci anlaşmayı Osmanlı'ya bağlı Trablusgarp Eyaleti ile 1796 yılında yaptı.

Bu anlaşmanın üç 'ilk' özelliği var:

ABD'nin yabancı bir dilde (Osmanlı Türkçesi) yaptığı, İngilizce kopyası hazırlanmamış ilk ve tek anlaşmadır.

ABD'nin bir başka devlete vergi ve haraç (12 bin altın) ödemeyi kabul ettiği anlaşmadır.

Anlaşma ABD tarafında Senato'da oybirliğiyle kabul edilmiş ve Başkan John Adams tarafından imzalanmış, karşı tarafta ise Osmanlı Sultanı değil Cezayir Beylerbeyi Hasan Paşa 'garantör' sıfatıyla mühür basmıştır. Bu, ABD'nin İngiltere'den bağımsızlığını kazandıktan sonra ilk ve tek bir üst hiyerarşi (Osmanlı hiyerarşisi) tanıdığı anlamına gelir.

Anlaşmanın 11. Maddesi, bugün daha fazla anlam kazanan bir ifadeyi içerir:

"ABD hükümeti hiçbir şekilde Hristiyanlık dini üzerine kurulmamıştır. Bu sebeple Müslümanlara karşı hiçbir dini husumet beslemez."

Bu ifade, Haçlı Seferleri'ne maruz kalmış Türk ve Müslüman ülkelere, "Biz Avrupalılar gibi değiliz" güvencesiydi.

ABD'nin, vergi ve haraçla güvenlik satın alması 1801'e kadar sürdü. Dönemin Trablusgarp valisi Karamanlı Yusuf Paşa, Osmanlı'nın zor durumundan ve arttırılmış özerkliğinden şımarıp ABD'den daha fazla haraç isteyince, dönemin ABD Başkanı Thomas Jefferson bunu reddetti ve savaş açtı. 5 yıl süren savaş sonunda haraçsız geçişe razı oldu, tazminat ödedi!

ABD, Akdeniz'deki varlığını güçlendirince, bu kez ilk defa Osmanlı ile 'devletler arası' seviyede anlaşma yaptı. 7 Mayıs 1830'da Seyrisefain ve Ticaret Antlaşması ile Osmanlı denizleri ve topraklarında 'en ziyade müsaadeye mazhar millet' statüsü kazandı. Bu, korsanlığa karşı tam güvence oldu.

Gelelim bugüne...

Keşke gelmesek değil mi..

Dünün ABD'si korsanlara karşı