28 Şubat'ta ABD'nin İran'a ikinci kez saldırısıyla başlayan savaşın, 107 gün sonra gelen antlaşma haberiyle sonuçlanma olasılığı belirdi.
Pakistan'ın, "Bu kez kesin anlaştılar. Biz şahidiz" demesine karşın ihtiyatlı dil kullanmamızın iki nedeni var:
Trump ve Netanyahu!
Trump'ın, "İran'la anlaşmaya vardık sayılır", "Bu kez anlaşma tamam, hayır derlerse tepelerine çok fena çökeceğimi biliyorlar", "Anlaşma sadece imzaya kaldı", "İran çok yalvardı. Kıramadım, anlaşma imzalıyoruz" gibi cümlelerle verdiği barış müjdeleri tutmayınca ABD'li gazeteciler bu tür demeçlerin istatistiğini tuttular.
Geçen hafta başındaki demeç sayısı 37'ydi. Hafta sonuna doğru 38'incisi geldi. 40'ıncıyla bitti. Bütün taraflardan teyitli olduğu için 41. haber son anda değişiklik olmazsa doğru çıktı.
19 Haziran Cuma günü ABD ve İran, İsviçre'de son şeklini verdikleri antlaşmayı imzalayacak.
***
En kötü barış bile savaştan iyidir. Bu bağlamda aylardır dünyanın huzurundan ekonomisine kadar her şeyini etkileyen ABD-İran savaşının sona ermesi, daha kalıcı adımlar atma sürecinin başlangıcı olabilir. Daha net anlatımla, krallara değil kurallara dayalı yeni bir dünya düzeni kurma taslakları yapılabilir!
İran'ı şok ve dehşet operasyonuyla 3-4 gün içinde diz çöktüreceğini düşünen ABD-İsrail yanıldı. İlk aşamada büyük bir istihbarat yenilgisi yaşayan İran, devamında hem havada hem masada durumunu fiilen eşitledi.
Gelinen nokta hiç şüphe yok ki İran'ın başarısıdır. Tahran'a uranyuma giderken eldeki Hürmüz'den olan ABD, şu aşamada savaştan önceki duruma yakın bir konuma dönmenin "zaferini" kutluyor!
ABD ile İsrail arasında İran'a ilişkin hedef ortaklığı ve yöntem farklılığı var!
Hedef, İran'ın bölgenin güçlü, bağımsız ülkesi özelliğine son vermek. ABD-İsrail eksenine sokmak.
Yöntem, ABD açısından İran rejimini "ehlileştirmek", İsrail açısından rejimi çökertip yenisini koymak!
İsrail'in varılan anlaşmaya karşı çıkmasının başlıca nedeni de bu. İsrail, 19 Haziran'a kadar imza atılmaması için provokasyon dahil her şeyi deneyecektir.
Anlaşmanın Türkiye'yi çok derinden ilgilendiren boyutu şu:
ABD Türkiye büyükelçisi ve bölge özel temsilcisi Tom Barrack'ın yeri geldikçe gelmedikçe dile getirdiği, "Türkiye, Suriye, Irak ve İran'daki Kürt bölgelerini ortak bir zeminde buluşturma" projesi şu aşamada kesintiye uğradı.

15