Yazar, Çin'in ABD-İran savaşının 46. gününde dört maddelik barış çağrısını, Trump'ın zayıflayan iç desteği, NATO'daki çatlar ve İran'ın dayanma kapasitesini test ederek yapılmış stratejik bir hamle olarak değerlendiriyor. Çin'in sağduyunun sesi olarak konuşması, İngiltere-Çin hattı kurulması ve yeni bir küresel güç dengesi yaratması mümkün mü, yoksa bu çağrı başka bir çıkar çatışmasının örtüsü mü?
ABD'nin İran'a saldırısıyla başlayan savaş altıncı haftasını doldururken in'den ilk kez net bir tavır geldi. Geçen hazirandaki 12 günlük savaşta izlemede kalan in, 28 Şubat'ta başlayan ikinci savaşın 46. gününde dört madde şeklinde özetlenebilecek bir çıkış yaparken çıkış yolu da öneriyor:
1-Barış içinde yan yana yaşamalıyız.
2-Ülkelerin egemenlik haklarına saygı göstermeliyiz.
3-Uluslararası hukuka bağlı kalmalıyız.
4-Kalkınma ve güvenlik odaklı olmalıyız.
Bir bakıma ideal dünya düzeninin köşe taşlarını oluşturan bu önermeleri bugün yaşamakta olduğumuz gerçeklerle örtüştürmek neredeyse olanaksız.
***
in'in bu çıkışının yeni bir yol haritasının başlangıcı olduğu söylenebilir. Sabır odaklı siyaset üreten in, zamanlamayı da buna dayalı yapmış görünüyor.
Şöyle ki:
1- in, İran'ın dayanma kapasitesinin yüksek olduğunu test etti. Savaşın 40. gününde gündeme gelen ateşkesin ardından İran'ın masada da dişe diş mücadele etmesini, direnişin devamı olarak değerledirdi. İran'ın Rusya ve in'den başta teknoloji olmak üzere pek çok alanda destek aldığını ABD de biliyor. in açısından asıl mesele İran'ın bu desteği taşıma gücü! İran bu gücün yüksek olduğunu gösterdi.
2- ABD, başta Afganistan ve Irak olmak üzere Asya coğrafyasındaki operasyonlarını "müttefiklik" anlayışıyla gerçekleştirdi. Bu, uluslararası kamuoyunun önemli ölçüde ABD'nin yanında olması demekti. Bu kez Trump'ın gözü İsrail'den başkasını görmedi.
Devamında uluslararası kabul görebilir miydi
in bunu da test etti. Trump'ın yanlışlığın ve yalnızlığın doruğunda olduğu an çıkışını yaptı.
3- ABD'nin iç kamuoyunu iyi bilen ülkelerden biri in. Her şey bir yana ABD'deki yabancı öğrenciler sıralamasında ilk sırada in var.
Trump savaşa tutuştuğunda sadece kendi çekirdek tabanı destek veriyordu. Gerek Trump'ın zikzakları gerekse savaşın ekonomiyi vurmaya başlaması desteği yüzde 20'lere kadar indirdi. Enflasyonun mart ayında 0.9 çıkması Amerikalılar için kabul edilemez bir durum. Bu da Trump'a karşı okkalı bir çıkış için en iyi zaman ayarlarından biri.

5