Almanya'da Saksonya-Anhalt'taki eyalet seçimlerini aşırı sağcı Almanya için Alternatif (AfD) Partisi'nin kazanması sadece bu ülkede değil tüm dünyada yankı uyandırdı. Yıllar önce seçimlerden tek haneli sonuçlarla çıkan AfD yüzde 43.8'le birinci sıraya yükseldi.

Almanya'daki bir değişim çift taraflı domino gibi. Batıya doğru Avrupa-Amerika hattına, doğuya doğru Ukrayna-Rusya hattına evriliyor. Zaten seçim sonuçları her iki hatta da yankılandı.

AfD'nin seçim zaferi Almanya'nın içinde de dışında da biraz şaşkınlıkla biraz hayretle karşılandı. Ne var ki bu sonuç aylardır, yıllardır "Ben geliyorum" diyordu. 20 Eylül'de de Berlin'de ve eski Doğu Almanya eyaletlerinde seçimler var. Benzer sonuçlar bekleniyor. Almanya'da sağından soluna bütün partilerin tabanında Alternatif Partisi'ni gerçek bir alternatif olarak görenler var!

***

Almanya Sosyal Demokrat Halk Dernekleri Federasyonu (HDF) onursal başkanı Ahmet İyidirli'yle önceki gün seçimler üzerine konuşurken konu ister istemez Hitler'e geldi. İyidirli şöyle bir saptamada bulundu:

"Almanya'nın Birinci Dünya Savaşı'ndan yenik çıkıp ağır bir anlaşmayla kabuğuna çekilmesinin ardından 1924 ve 1928 seçimlerinde ilginç bir siyasi yelpaze oluştu. Partilerin hiçbiri tek başına çare üretemiyordu. İşsizlik hat safhadaydı. Hitler bütün öteki partilere karşı başka bir seçenek olarak Alman halkının ne istediğini iyi okuyarak yükseldi... Sonrası malum!"

Konuyu açması için İyidirli'ye takıldım:

- 1926'yı değil, 2026'yı konuşuyoruz!

Şöyle devam etti:

"Elbet her dönemin kendi koşulları var ama Almanya'da bugünkü siyasi tablo o dönemi anımsatıyor. Yıllardır her seçim sonrası sosyal demokratlardan Hıristiyan demokratlara kadar klasik siyasi yelpazedeki partiler AfD ile koalisyon yapmayacaklarını ilan ediyor. Başta iki partinin koalisyonuyla kurulan hükümetler zamanla üç partili oldu. Şimdi AfD hepsinin dışında farklı bir seçenek olarak yükseliyor..."

Geçen mayısta HDF'nin Köln'deki 42. olağan kongresine sevgili kardeşim Utku akırözer'le birlikte konuşmacı olarak katılmıştık. Konferans öncesi ve sonraki sohbetlerde Almanya'daki Türklerin AfD'nin yükselişinden duydukları kaygı dikkatimizi çekmişti.

Özellikle eski Doğu Almanya'daki eyaletlerde daha güçlü olması anlamlı. Sosyalist sistemden böyle bir savrulmaya... Ortalama Alman yurttaşında göçmenlerle birlikte iki temel kaygının olduğu dikkati çekiyordu: