7 Ekim'in muhasebesi yapılabilir mi

Hamas'ın Gazze'deki duvarları yıkıp işgal altındaki topraklara karşı düzenlediği ve yaklaşık 1.200 İsrailliyi öldürüp 251 İsrailliyi esir aldığı operasyonun üzerinden üç yıl geçti.

8 Ekim günü İsrail karşı saldırılarıyla başlayan ve halen süren soykırımın ortasında bu operasyonun muhasebesini yapmak kolay değil.

Çünkü kayıplar ve kazanımlar herkesin baktığı yere göre farklı. Bugün Gazze büyük oranda haritadan silinmiş durumda. Çoğu çocuk ve kadın yaklaşık 100 bin Filistinli şehit oldu. Hamas silah bırakmayı ve Gazze'de Filistin yönetiminin diğer bir ifadeyle El Fetih'in belirlediği teknokrat bir hükümetin iş başına gelmesini kabul etti.

Tüm bunlar elbette büyük kayıplar olarak görülebilir. Ancak bu sonuçlar Hamas'ın İsrail'in güvenlik sistemini aşarak "İsrail'in yenilmezliği algısına" ağır bir darbe vurduğu gerçeğini değiştirmiyor.

Yine de bazılarımız "tüm bunlara değer miydi" diye düşünebilir.

Gazze direnişi konusunda dünyanın belki de en duyarlı halkına ve yönetimine sahip olan Türkiye'de "kazanımları ve kayıpları" duygularımızdan soyutlanarak rasyonel bir zeminde konuşmak şimdilik mümkün değil.

Fakat 7 Ekim sonrasında oluşan ve adeta domino etkisi yapan olaylar zinciriyle "direniş ekseni çöken" İran için durum oldukça farklı.

Aslında İran'dan yükselen ilk eleştirilerden biri doğrudan Ali Hamaney'le ilişkilendirilen bir haberle gündeme gelmişti. Reuters'ın Kasım 2023'te üç üst düzey yetkiliye dayandırdığı habere göre Hamaney, Hamas'ın 7 Ekim saldırısı hakkında İran'ı önceden bilgilendirmediğini ve "İran'ın Hamas adına savaşa girmeyeceğini" İsmail Haniye'ye bildirmişti.

İran rejiminin resmî gazetesi Cumhur-i İslami geçtiğimiz yıl Mesih Muhaciri imzasıyla yayımladığı başyazıda 7 Ekim operasyonunu ciddi bir hata olarak değerlendirmiş, saldırının İran liderliğindeki direniş eksenine büyük zarar verdiğini ve Suriye'nin kaybedildiğini vurgulamıştı.

Benzer eleştiriler eski meclis başkanı Ali Ekber Natık Nuri ve eski ulusal güvenlik konseyi sekreteri Ali Şemhani'den de geldi. İran Radyo ve Televizyon Kurumu'nun (IRIB) eski başkanı Muhammed Sarafraz da 7 Ekim yüzünden İran'ın ciddi kayıpları olduğunu söyleyerek İran'ın bunlardan ders çıkarması gerektiğini vurgulayanlardan.