Son dönemde ikinci el araba satış pazarında yaşanan dolandırıcılıkların haddi hesabı yok.

Ben sanıyordum ki ekspertizlerle anlaşıp pert olmuş arabayı az kazalı ya da kazasız gösteriyorlar...

Meğerse olay çok daha profesyonel ilerliyormuş. Yurtdışından getirdikleri arabalara trafiğe çıkamayacak durumdaki araçların numaralarını basıyorlarmış.

Üstelik bu arabalar noterden satılıyor, muayeneden geçiyor, ruhsatı düzenleniyor ve trafiğe rahatlıkla çıkıyor.

Gelin nasıl olduğunu anlatayım.

ünkü bütün bu aşamalardan geçmiş bir araca bakan vatandaş için şüphe duymak neredeyse imkânsız.

ünkü ortada yalnızca bir satıcı değil; noter var, muayene var, trafik tescil var. Yani devlet var.

Küçükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı'nın hazırladığı iddianame ise tam da bu güven duygusunun nasıl istismar edildiğini adım adım gözler önüne seriyor.

İddianameye göre dosyanın merkezinde "change" olarak bilinen yöntem var. Ağır hasarlı, hurda ya da ekonomik olarak trafiğe çıkması mümkün olmayan araçlar ile çalıntı ya da yurtdışından Türkiye'ye giriş yapmış araçlar birleştiriliyor. Bu birleştirme, sanıldığı gibi kaba bir parça değişimi değil; şasi ve motor numaraları üzerinden yapılan bir kimlik operasyonu. Yani araç yürür halde ama kimliği başkasına ait.

Savcılık tespitlerine göre bazı araçlar Kapıkule, İpsala gibi sınır kapılarından Türkiye'ye giriş yapıyor. Bu araçların bir kısmı yabancı plakalı, bir kısmı Türkiye'de hiç tescil edilmemesi gereken nitelikte. Normal şartlarda bu araçların ya gümrükte kalması ya da parçalık olarak işlem görmesi gerekiyor. Ancak dosyada anlatılanlara göre bu araçlar, Türkiye'de daha önce kaydı bulunan, aynı marka ve modele sahip ağır hasarlı araçlarla "eşleştiriliyor".

Yurtdışından gelen araç, burada kendisine benzeyen başka bir aracın şasi ve motor numarasını alıyor. Kâğıt üzerinde her şey yerli ve temiz; fiiliyatta ise trafikte dolaşan araç, ruhsattaki araç değil.

İddianamenin en çarpıcı yanlarından biri, bu araçların sistemin bütün kapılarından geçebilmiş olması. Savcılık, change olduğu tespit edilen araçların defalarca el değiştirdiğini, noter satışlarının yapıldığını, muayeneden geçirildiğini ve yıllarca trafikte kullanıldığını ortaya koyuyor.

Gerçek ne zaman ortaya çıkıyor biliyor musunuz

Ancak kriminal inceleme yapıldıktan sonra.

Üniversitelerden alınan bilirkişi raporları, şasi ve motor numaralarının sonradan değiştirildiğini net biçimde ortaya koyuyor.

Peki, bu araçlar muayeneden nasıl geçiyor

İddianamenin satır aralarında bu sorunun da cevabı var. ünkü muayene sistemi, aracın kimliğini değil, mekanik uygunluğunu denetliyor. Freni tutuyorsa, farları yanıyorsa, şasi numarası ruhsattakiyle örtüşüyorsa sistem "geçer" veriyor. Şasi ya da motor numarasının gerçekten o araca ait olup olmadığı ise muayenenin konusu değil. Nitekim savcılık da araçların change olduğunun, muayenede değil; ancak kriminal ve teknik incelemeler sonucunda tespit edildiğini vurguluyor.

Muayeneden geçen araç notere gidiyor. Evraklar sistemde uyumlu. Noter satışı yapılıyor. Ardından trafik tescil işlemi tamamlanıyor ve ruhsat düzenleniyor. Böylece muayene-noter-tescil zinciri tamamlanmış oluyor.

Zincirin her halkası bir sonrakine güvenerek çalışıyor. Ortaya çıkan sonuç ise çarpıcı: Devletin bütün kapılarından geçmiş ama gerçekte başka bir kimlikle dolaşan araçlar aramızda dolaşıyor.

Bu zincirin sonunda en ağır bedeli ödeyenler ise dosyada "müşteki" olarak yer alan vatandaşlar.