Pera Palas…

Mete Gök
16.07.2025
2

Bugün sizlere Pera Palas'tan bahsetmek istiyorum.

Bence etkileyici bir hikayesi var.

Pera Palas, İstanbul'un Beyoğlu semtinde, Tepebaşı'ndaki meşhur Meşrutiyet caddesinde, 19. yüzyılın sonlarına doğru Osmanlı Devleti'nin artık yüzünü Batı'ya çevirdiğinin göstergelerinden biri olarak inşa edildi.

Mimar Alexandre Vallaury tarafından tasarlanan yapı, dönemin teknik ve estetik anlayışını bir araya getirdi. Neoklasik dış cephe, taş işçilik ve simetrik plan, yapının anıtsal yönünü öne çıkarmaktadır. İç mekânlarda art nouveau etkileri görülürken, giriş holünden üst katlara kadar uzanan merdivenlerin, dökme demir korkulukların, vitray pencerelerin, kristal avizelerin, yüksek tavanların ve mermer döşemelerin dönemin malzeme ve zanaat kalitesini gayet iyi şekilde yansıttığını ayrıca asansör sistemiyle donatılan yapının, elektrikli aydınlatma ve merkezi ısıtma özellikleriyle dönemin şartlarının ötesinde olduğunu söyleyebilirim.

1892 yılında tamamlanan yapı, aslında Orient Ekspresi'nin İstanbul'a kadar uzanmasıyla birlikte ortaya çıkan konaklama ihtiyacını karşılamak amacıyla yapılmıştı. Bu yeni ulaşım hattı, diplomatik temsilcilerden gazetecilere, iş insanlarından yazar ve sanatçılara kadar birçok ismi şehre taşıdı. İstanbul'da Batı normlarına uygun konaklama olanağı bulunmuyordu. 16'sı süit olmak üzere 115 odası ile Pera Palas, bu ihtiyaca cevap veren ilk sivil otel olarak bilinmeye başladı.

Pera Palas 2005 yılına kadar Süzer ailesindeydi, Hasan Süzer vefat ettikten sonra çocukları Kalkavan ailesine sattı. 2005-2010 yılları arasında onlarda kaldı. 2010 yılında Demet Sabancı Çetinkaya tarafından Kalkavanlardan satın alındı ve kapsamlı bir restorasyon sürecinden sonra yeniden açıldı.

Pera Palas'ın ünlü konukları arasında Mustafa Kemal Atatürk, İsmet İnönü, Kral VIII. Edward, Kraliçe II. Elizabeth, Avusturya-Macaristan İmparatoru Franz Joseph, Şah Rıza Pehlevi, Yugoslavya Devlet Başkanı Tito, General Franz von Papen, Alfred Hitchcock, Pierre Loti, Jacqueline Kennedy, Ernest Hemingway, Cicero, Mikis Theodorakis gibi isimler yer almaktadır.

"KÜÇÜK AVRUPA"

"Küçük Avrupa" olarak bilinen otel, kültürel faaliyetlere ve sosyal aktivitelere, siyasî müzakerelere, diplomatik görüşmelere, sanat çevrelerinin buluşmalarına ev sahipliği yaptı. Ve Osmanlı'dan Cumhuriyet'e geçiş sürecinde yapının kullanımı kesintiye uğramadı. Mustafa Kemal Atatürk'ün 101 numaralı odada kaldığı günler, bu yapının tarih içindeki sürekliliğini gösteren en belirgin örnektir.

Ayrıca ünlü polisiye romanı yazarlarından Agatha Christie, 1926 ve 1932 yılları arasında birçok kez Pera Palas'ta konaklamış ve en ünlü romanlarından "Doğu Ekspresi'nde Cinayet"i, buradaki 411 numaralı odasında yazdığı bilinmektedir.