İki gemiye birden binilmez!
Putin, Paşinyan'a Batı'ya açılırsa bedeli ağır olacağını söylerken, Ermenistan seçim baskısı altında iki tarafın arasında sıkışıp kaldığı sürece ne kadar dayanabilir?
Yazı, Nikol Paşinyan'ın Ermenistan parlamento seçimlerine giderken Rusya'nın baskısı ile Batı'ya açılma arasında sıkışıp kaldığını; Putin'in gazdan KGAÖ'ye kadar her alanda tehditleri kullanarak Ermenistan'ı kontrol altında tutmaya çalıştığını iddia ediyor. Yazarın temel savı, bölgedeki jeopolitik denge değişikliklerinin Türk dünyasının çıkarlarını doğrudan etkileyeceği yönündedir. Ancak Paşinyan'ın iç baskılar altında seçimi kaybetmemek için hangi siyasi tercihler yapacağı, Rusya-Batı meselesi kadar önemli değil midir?
İki gemiye birden binen kim peki
Rusya Federasyonu'na ve Rus basınına göre Ermenistan tam olarak böyle yapıyor! Ermenistan parlamento seçimlerine gidiyor ve Başbakan Nikol Paşinyan zor durumda ve bu nedenle bütün düğmelere aynı anda basıyor. Rus basınına göre Paşinyan iki gemiye aynı anda binmek istiyor lakin bu mümkün değil ve bir seçim yapmak zorunda...
Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan gerçekten de zor zamanlar yaşıyor. Eşinden boşandığı söylenen Paşinyan'ın sosyal medyadaki kimi derbeder paylaşımları da bunu teyit ediyor aslında.
Geçtiğimiz hafta Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan Moskova'da idi ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile baş başa ama çok zor bir görüşme yaptı. Öyle ki Putin, Paşinyan'a çok ciddi uyarılarda bulundu ve aba altından sopa gösterdi. Putin açıkça "Ermenistan, AB ile yakınlaşırsa Avrasya Ekonomik Birliği'nde kalamaz" dedi. Gaz tedariki üzerinden örtülü tehdidi de eksik etmedi. Rus basını bunu "sert uyarı" olarak yorumladı.
Aslında Rusya, Ukrayna'daki savaş ve Batı yaptırımları yüzünden Kafkasya'da kaybettiği etki alanını geri almak istiyor. Paşinyan'ın AB'ye, ABD'ye ve özellikle Fransa'ya açılmasını da "ihanet" olarak görüyor. Ermenistan'ı "kontrol altında tutmak" için Rus gazını, ulaşımı ve Kolektif Güvenlik Anlaşması Örgütü'nü siyasi baskı aracı olarak kullanıyor.
Bir yandan iç kamuoyu baskısı, bir yandan seçimi kaybetme ihtimali, bir yandan Rusya'nın aba altından gösterdiği tehdit unsurları bir yandan ABD'ye ve Fransa başta olmak üzere AB'ye verdiği sözler Paşinyan'a kâbus yaşatıyor diyebiliriz.
Ermenistan, Rusya'nın askerî varlığını ve nüfuzunu kısmen de olsa koruduğu tek Kafkasya ülkesi olarak şimdi seçime giderken bazı kararlarını yeniden gözden geçirme konusunda Rusya tarafından şiddetle uyarılıyor!
Paşinyan, Rusya'ya ısrarla Ermenistan'ın dış politika tercihlerinin kendi ulusal iradesi doğrultusunda şekillendiğini ve bu süreçlerin iç siyasi tartışmalara malzeme edilmemesi gerektiğini söylüyor. Öte yandan uzun süredir askıya aldığı Kolektif Güvenlik Anlaşması Örgütü'nün yeniden değerlendirilmesi gerektiğini, savaş sırasında bu örgütün hiçbir şekilde yardım etmemesinin Ermenistan kamuoyuna hâlâ yeterince açıklanamadığını Putin'e aktarıyor.
Peki Putin ne diyor Çok net ve gerekçeli bir cevap veriyor Paşinyan'a:
"Elbette ki sizin KGAÖ'ye yönelik sorularınız ve bazı talepleriniz olduğunu biliyoruz. Ancak bence şu da çok açık: 2022'de Prag'da Karabağ'ın Azerbaycan'ın bir parçası olduğunu tanıdığınız andan itibaren, bu süreç tamamen Azerbaycan'ın iç meselesi hâline geldi. Bu durumda KGAÖ'nün müdahale etmesi uygunsuz (nekorrektno) olurdu."
Putin, Ermenistan'daki Rus kökenli veya Rusya ile yakın ilişkileri olan siyasi aktörlerin seçim sürecine katılımının önemini hatırlatınca Paşinyan, Anayasa çerçevesinde yalnızca Ermeni vatandaşlarının aday olabileceğinin altını çiziyor!

17