Körfez'den geçerken Osmangazi Köprüsü'nü tercih etmemin tek sebebi trafik keşmekeşinden kaçmak değil. Asıl derdim, köprünün üzerinden Marmara'nın açıklarına bakıp eskiyi düşünmek; denizin kıyısındaki iğrenç fabrikaları, çarpık kentleşmeyi ve gri havayı bir an olsun unutmak.
Çünkü söylenmeyi hiç sevmiyorum. Orhan Veli'ye "Gemlik'e doğru denizi göreceksin / Sakın şaşırma" dizelerini yazdıran bu içimizdeki denizin aslında bir cennet olduğunu bilip de isyan etmemek mümkün mü
Bir zamanlar Marmara, Akdeniz'in en sakin, en bereketli, en güzel iç deniziydi. Kıtaların kesişim noktasında, imparatorluklara başkentlik etmiş şehirlerin yanı başında, milli parklarla çevrili, dünyada eşi benzeri olmayan doğal bir hazineydi. Bu arada Marmara, dünya üzerinde tüm kıyıları tek bir devletin egemenliğinde olan tek iç deniz.
Şimdi o cenneti ne hâle getirdik
Körfez'deki çimento fabrikaları, kimya tesisleri denizin hemen kıyısına değil de biraz daha iç bölgelere yapılsaydı mesela, ne kaybederdi Türkiye Maliyetler mi artardı, milli servete yazık mı olurdu
Bugün ortaya çıkan bilanço belli. O fabrikalar kimleri zengin etti bilmiyorum ama bedelini biz ödüyoruz; gelecek kuşakları ise çok daha ağır, çok daha kirli bir tablo bekliyor.
Birkaç yıl önce kıyılara müsilaj kusarak derdini anlatan Marmara gibi kaç tane servetimiz var
Elbette tek sorun vahşi sanayileşme ve işlevsiz denetim değil. Marmara'ya kıyısı olan yedi şehrin yerel yönetimleri de bu yıkımın ortağı.
Geçmişe dönüp biraz tarama yaptım. Meseleyi dert eden Kocaeli Belediye Başkanı Tahir Büyükakın'ın konuşmaları çıktı karşıma. Marmara'yı temizlemek için başlattığı projeye 150 milyon dolarlık bütçe bulan Büyükakın durumu şöyle tarif ediyor:
"Samimi bir itirafta bulunmak gerekirse biz adeta Marmara'yı bir foseptik çukuru gibi kullanmışız. Marmara Denizi'ne günde 4.5 milyon metreküp kanalizasyon, evlerinizdeki tuvaletin suyu geliyor. Bunun % 53'ü ön arıtma ile gidiyor... Yani denizi foseptik olarak kullanıyor, Marmara'nın etrafındaki şehirlerin yönetimleri. Biz burada temizliyoruz. Biz de kirletelim, denizin dibine atalım. Kimse fark etmez, sonra bakarız desek...