Dolly Parton'ın ardından

Mehmet Tez
Bugün
21

Önceki gün 80 yaşında hayatını kaybeden Dolly Parton, Amerikan country müziğinin yaşayan efsanelerinden biriydi. 3000 kadar bestesi (ilk bestesini 5 yaşında yaptı), country listelerinde sayısız şarkısı ve uluslararası üne kavuşmuş, mesela Whitney Houston'ın meşhur ettiği "I Will Always Love You" ya da çok cover'ı yapılmış, özellikle White Stripes'tan dinleyip sevdiğimiz "Jolene", ya da kendi sesinden tanınmış "9 to 5" gibi büyük hit şarkıları vardı. Elbette yetmiş yıla yayılmış uzun ve dolu bir kariyeri bu şekilde özetlemek yetersiz. Parton aynı zamanda bir televizyon yıldızıydı ve ABD'de halk arasında popüler bir figürdü. Kariyerine de televizyon şovlarında şarkı söyleyerek 9 - 10 yaşlarında başlamıştı.

1946'da ABD'de Tenessee eyaletinde Pitman Center adlı küçük kasabada doğdu. 12 kardeş iki göz hanede yaşıyorlardı. Baba "sharecropper" denen kiralık toprak işleten ve kazancının büyük kısmını kira olarak ödeyen çiftçilerdendi. Parton'ın annesi şarkı söylermiş. Appalaş şarkılarını dinleyerek büyüdüğünü yazıp çizerler. Bu müzik, Amerika'ya Britanya, Afrika ve Avrupa'dan gelen göçmenlerin izlerini taşır. Siyah müziğin blues etkileri ve Avrupa'dan gelen gitar temel unsurlardır. Bu basit, aşk ve hayat üzerine söylenen gerçek ve çoğu acılı, hüzünlü şarkılar Parton'ın müziğine temel olmuş. Besteleri çevresinde olan bitenlerden etilenmiştir. Birbirine âşık olanlar, ayrı düşenler bir yana basit insanların hayattaki mücadelelerini anlatır şarkıları. Bu bakımdan ABD'de çalışan kesimler tarafından, işçiler, emekçiler tarafından çok benimsenip dinlenmiştir.

Parton aynı zamanda şatafatlı, çoğu zaman çok rüküş bulunan kendine has giyim kuşamıyla da konuşuldu. Fazla kadınsı giyinmekle (!), aşırı süslü olmakla eleştirildi. Bir keresinde "Bu kadar ucuz görünmek için çok para harcamak gerekiyor," demişti. Giyim kuşamın kendisi için bir zırh olduğunu ileri sürmüştür. Tarzı konusunda geri adım atmadığı gibi kendisiyle dalga geçmekten de çekinmemiştir.

2014'te Glastonbury'de çaldığında yağan yağmura ve festival geneline hâkim çamura tezat bembeyaz, boncuklu, gözü yoran desenli kıyafeti ve yanı şekilde dekore edilmiş gitarıyla sahneye çıkmış ve yağmura rağmen aynen çıktığı gibi bembeyaz tamamlamıştı konseri. Uzun kariyeri boyunca hep gündemde ve güncel kalmayı başaran ender isimlerdendi. Günümüzün Amerikan pop yıldızlarının bazılarını derinden etkilemiştir. Miley Cyrus, Taylor Swift, Beyonce, Lady Gaga gibi isimler bestelerinden, müziğinden ve hayatından etkilendiklerini ifade etmişlerdir. Çoğu zaman zaman onu örnek aldığını gizlememiştir.