İzmir-Aliağa'daki demir çelik fabrikasında meydana gelen patlamada, 18 emekçimizi yitirdik. ok sayıda işçi de yaralandı. Bu son olay yüreklerimize ateş düşürdü! İSİG, yalnızca ekim ayında 193 işçinin iş cinayetlerinde yaşamını yitirdiğini açıkladı. Yılın ilk on ayında bu sayı 2 bine yaklaştı.

Yine bölgemizde, özellikle de Soma'da daha önce yaşanan maden faciaları da hatırlanınca; yaşananları "emek-emekçi mezarlığı" olarak tanımlamanın anlamı daha iyi anlaşılıyor. Soma'dan Aliağa'ya uzanan ihmaller zincirinin sonuçları çok ağır oluyor. Bunların araştırılmasını isteyen muhalefet önergelerinin, iktidarca engellenmesi de yürekleri acıtıyor!

İŞİ CANI, İŞ GÜVENLİĞİ

Bilindiği gibi iş yaşamında "işçi sağlığı, iş güvenliği" kavramı vardır. Ama artık bu kavramı "işçi canı, iş güvenliği" olarak değiştirmek gerekiyor. ünkü bırakın işçinin sağlığını, işçinin canı bile tehlikede! Bu durum, sıkça yaşanan ve çokça can kaybına yol açan olaylarla çarpıcı biçimde görülüyor.

Yaşanan olayları "kaza" olarak nitelendirip, zamanın unutmasına bırakmak da hiç doğru değil. ünkü bu iş cinayetlerinin ve katliamlarının temelinde; sermayenin kâr hırsı ile yeterli önlemlerin alınmaması ve emekçilerin kaderlerine terk edilmesi gerçekleri var.

KATLİAMLAR VE HABAŞ ÖRNEĞİ

Geçmişte Soma'da meydana gelen ve çok sayıda emekçinin yeraltına gömülmesine neden olan olaylarda da benzeri nedenler görüldü. Aliağa'da yaşanan bu son olayda da emeğin, emekçinin can güvenliğine yeterince önem verilmemesi ve özen gösterilmemesi dikkat çekiyor. Kısacası, sömürü çarkının dişlileri, emeği ve emekçiyi öğütüyor!

Örneğin patlamanın yaşandığı HABAŞ, çok sık meydana gelen iş facialarıyla biliniyor. Onlarca işçiye mezar olan tesiste, benzeri olaylar çok sık yaşanmış. Yoğun bir vukuat raporu var. Aliağa'da yıllarca gazetecilik yapan ve geçmişte Cumhuriyet'in muhabiri olan Şahap Avcı dostumuz; bize gönderdiği notta, bu işyerinde yıllarca çok sık iş kazası olduğunu vurguluyor. Avcı'nın verdiği bilgiye göre, kurucusu Hamdi Başaran da 1987'de işyeri açılırken vinçten düşerek vefat etmiş.

YAŞAMAK İİN ÖRGÜTLENMEK

Patlamanın meydana geldiği çevreyi çok iyi biliyoruz. Demir çekme ve gemi söküm tesislerinin en yoğun olduğu bölge. Müthiş bir çevre kirliliği var. Bu kirlilik, yalnızca tesislerde çalışan emekçileri değil, yöredeki köyleri, çevre halkını ve doğayı da zehirliyor. Aslında bu tesislerde çalışan emekçilerin can güvenliğinin sağlanmasının ve çevre halkının daha fazla zehirlenmemesinin yolu, örgütlenmekten, mücadeleden geçiyor. Sanayi tesislerinde çalışan emekçiler de, bu tesislerin çevre kirliliğinden olumsuz etkilenen köylüler de örgütlenmeli. Sağlıklı ve güvenli bir yaşam, temiz bir doğa ve çevre için, ortaklaşa mücadele edilmeli.

***

'Önde zeytin ağaçları...'

Ege'de zeytin ve zeytinyağı hasat dönemini yaşıyoruz. Bu yıl zeytinde "var" yılı. Bu nedenle de Ege'nin zeytinci yörelerinde yoğun bir devinim var. Zeytin üreticileri zeytinliklerde çullarını yerlere serip, ağaçları ve dallarını silkeleyerek zeytinleri toplamaya çalışıyorlar.

Zeytin zamanı, ünlü düşün ve kültür insanımız Bedri Rahni Eyüboğlu'nun dizeleri, belleğimizde canlanır ve yüreğimizde çiçeğe durur: "Önde zeytin ağaçları arkasında yar/ Sene dokuzyuzkırkaltı mevsim sonbahar/ Yar Yar,/ Seni kara saplı bir bıçak gibi sineme sapladılar/ Değirmen misali döner başım sevda değil bu bir hışım, gel gör beni darmadağın, tel tel çözülüp kalmışım./ Önde zeytin ağaçları neyleyim neyleyim / Yar yoluna dökülmedik dilleri neyleyim..."

SENE 2026, MEVSİM SONBAHAR

Değerli şairimiz şiirinde 1946 yılındaki zeytinlikleri ve yaşamdaki etkileşimlerini, izdüşümlerini anlatıyor. Biz de şiirden ve dizelerden hareketle, sizi günümüze, bugünlere getirmek istiyoruz. Günümüzde zeytin ve zeytinyağı sektöründe, önemli sıkıntılar ve ağır sorunlar görülüyor.

Zeytin ve zeytinyağında rekoltenin yüksekliği kadar, sorunlar da yoğun biçimde yaşanıyor. En başta da üreticinin zeytini ve yağı para etmiyor. Öyle ki zeytinci, diğer birçok üründe olduğu gibi, önceki yılların altındaki fiyatlarla ürününü satmak zorunda kalıyor.

ZEYTİNLİOVA'NIN ZEYTİNCİLERİ

Gazeteci ve fotoğraf sanatçısı dostumuz Lütfü Dağtaş, bugünlerde Akhisar'ın Zeytinliova beldesinde zeytincilik yapıyor. Hem bir üretici ve hem de eski bir gazeteci olarak yöreden derlediği bilgileri bizimle paylaşıyor. Onun aktardıklarından ve Ege'nin diğer zeytinci yörelerindeki gözlemlerimizden çıkardığımız sonuç; 2026'nın sonbaharında zeytincilikte ağır sorunların yaşandığı gerçeği.

Sevgili Lütfü'ye göre, bu sezon, zeytincinin adeta idam fermanının çıkartıldığı bir sezon yaşıyoruz. Sofralık zeytine biçilen değer yürekler acısı. Bir ara Zeytinliova'da ürünü yok pahasına vermemek için üreticilerce karar alınmış. Ama bu da uzun sürdürülememiş. Borcu olan çiftçi, malını yok pahasına elden çıkarmak zorunda kalmış.

İFTİNİN YOK EDİLMESİ

Zeytini sıktırıp yağ olarak değerlendirmek de çok fark etmiyor. Zeytinyağında da benzer sıkıntılar var. ünkü üreticinin yağını depolama ve bekletme olanakları yok. Ayrıca pazarlama gücü de bulunmuyor. Sonuçta piyasa koşullarına ve kendisine dayatılan fiyatlara teslim oluyor.