ABD karşıtı Çin öncülüğünde yeni ittifaklar...

MEHMET KOÇAK

Çin, bir yandan Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) liderler zirvesine ev sahipliği yaparken, diğer yandan İkinci Dünya Savaşı'nın sona ermesinin 80. yıldönümü vesilesiyle düzenlenen askeri geçit töreninde, en modern silah sistemleri ve 12 bin askerle yaptığı gövde gösterisi, ABD ve müttefiklerini ciddi anlamda rahatsız etti.

ABD Başkanı Donald Trump, Pekin'de düzenlenen büyük askeri geçit törenine katılan Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Kuzey Kore lideri Kim Jong ile Hindistan Başbakanı Narendra Modi'yi ülkesine karşı "komplo kurmakla" suçlaması bu rahatsızlığın en bariz örneğidir.

Trump'ı asıl endişelendiren ise bu üç ülkenin nükleer güce sahip olmalarıdır.

Nitekim, zirvenin sonuç bildirisinde, istikrarlı uluslararası ilişkiler ve sürdürülebilir kalkınmanın temeli olan devletlerin iç işlerine karışmama ve güç kullanmama ilkelerine bağlı kalınması çağrısı aslında ABD ve müttefiklerine uyarı niteliğindeydi.

Çin'den dengeleri sarsacak hamleler

Çin'in ev sahipliği yaptığı Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) Zirvesi, Çin'in liderliğinde yeni dünya düzenini şekillendirmeye evrilme niyeti göstermesi dengeleri sarsacak derin bir mesajdır.

Çin öncülüğünde Rusya ve Kuzey Kore'nin desteklediği 'Batı Karşıtı Bloğa' Hindistan'ın geçişi ise zirvede en dikkat çeken olay oldu.

Çünkü ABD öncülüğündeki 'Batı Bloğu' Hindistan'ın bu girişimiyle zayıflarken, Çin öncülüğündeki cephe Hindistan'ın katılımıyla güç kazanmış olacak.

Böylece, Hindistan, Çin ile arasındaki geleneksel gerilimleri geride bırakmaya yönelik adımlar atması ve karşı cepheye geçişi "Güç bende dünyayı ben istediğim gibi yönetirim" anlayışı içinde çete lideri tavrıyla hareket eden Trump'a ağır bir darbe oldu.

ABD Başkanı Donald Trump'ın gümrük vergileri ve tutarsız politikaları Washington'un müttefikleri ve düşmanlarıyla ilişkilerini gerginleştirmesi ABD'ye karşı yeni ittifaklara yol açtı ve de açmaya devam ediyor.

Pekin'deki güç gösterisi

Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) Zirvesi›nden hemen sonra Çin'in başkenti Pekin'de İkinci Dünya Savaşı›nın sona ermesi ve Japonya'nın yenilgiye uğratılmasının 80. yıldönümü vesilesiyle düzenlenen askeri geçit töreni aslında ABD öncülüğündeki Batı'ya bir meydan okumaydı.

Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'in daveti üzerine Asya, Ortadoğu, Afrika ve Latin Amerika'dan yaklaşık 26 devlet ve hükümet başkanı bu gösteriye tanıklık etmek için Pekin'e akın etmesi anma töreninden ziyada bir güç gösterisiydi.

Zira, tören Çin›e hem en gelişmiş silahlarıyla askeri gücünü sergileme hem de dünyaya en yakın müttefikleri gösterme fırsatı sunmuş oldu.