İzmir Aliağa'daki HABAŞ Demir Çelik tesislerinde meydana gelen kazada 19 işçinin vefat etmesi, aslında Türkiye'de her zaman yaşanan ama yoğun gündem arasında gündeme gelmeyen önemli bir meseleyi işçi cinayetlerini en acı şekilde gündeme getirdi.

İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi'nin açıkladığı veriler, çalışma hayatındaki acı tabloyu bir kez daha gözler önüne seriyor. 2016 yılından bu yana en az 21 bin 956 işçi hayatını kaybetti. İzmir Aliağa'da meydana gelen ve 19 işçinin hayatını kaybettiği patlamayla birlikte 2026 yılındaki işçi ölümleri ise en az 1.949'a ulaştı.

Bu rakamları istatistiki rakamlar olarak değerlendiremeyiz. Her birisi evine ekmek götürmek için çalışan insanlar... Büyük bir ilçenin nüfusundan daha fazla insan.

Peki, neden bu ölümlerin önüne geçilemiyor

Elbette işverenlerin sorumluluğu büyük. Ancak sorumluluk yalnızca iş yeri sahipleriyle sınırlı değil. Denetim görevini yerine getirmeyenler, eksik denetim yapanlar ve iş güvenliği kurallarının uygulanmasını sağlayamayanlar da bu tablonun sorumluları arasında.

AKP ve MHP'nin reddettiği, HABAŞ'ta yaşanan kazanın araştırılması amacıyla verilen Meclis Araştırma Önergesi üzerine konuşan Kütahya Milletvekili Ali Fazıl Kasap'in açıklamaları bu konuda dikkat çekici.

Kasap, iş sağlığı ve güvenliği uzmanlarının maaşlarını işverenden almalarının denetim mekanizmasını zayıflattığını belirterek, "Bu nedenle raporlar da genelde onların istediği şekilde düzenleniyor" diyor.

Kasap'ın çözüm önerisi de oldukça önemli. İş sağlığı ve güvenliği uzmanlarının doğrudan işveren tarafından değil, bağımsız bir havuz sistemi üzerinden istihdam edilmesini öneriyor.

Önerge kabul edilip, Meclis'te bir araştırma komisyonu kurulsaydı, bu ve benzeri denetim konusundaki hatalar, yanlışlar, sıkıntılar konuşulur, ilgili kanunlar değiştirilebilirdi.

***

MECLİS'TE KOMİSYON KURULSAYDI...

Türkiye, iş cinayetleriyle ilk kez karşılaşmıyor. Daha önce yaşanan büyük felaketlerin ardından Meclis araştırma komisyonları kuruldu, raporlar hazırlandı.

Manisa'nın Soma ilçesinde 13 Mayıs 2014 tarihinde yaşanan maden faciası bunun en acı örneklerinden biri. Soma'daki Eynez Maden Ocağı'nda çıkan yangın sonucu 301 maden işçisi hayatını kaybetti. Meclis'te araştırma komisyonu kuruldu ve kapsamlı bir rapor hazırlandı.

Raporda, Türkiye'nin iş sağlığı ve güvenliği sorunlarının ülkenin genel sosyo-ekonomik gelişmişlik ve eğitim düzeyi ile işsizlik sorunlarıyla doğrudan bağlantılı olduğu vurgulandı.

İş güvenliği kültürünün oluşturulması, nitelikli iş güvenliği uzmanlarının yetiştirilmesi, iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin yaygınlaştırılması, kalıcı tedbirlerin alınması ve işçilerin belirli aralıklarla eğitilmesi gibi önemli tavsiyelere yer verildi.