İnsanoğlu, tarih boyunca hayatını kolaylaştırmak, bilgiye ulaşmak ve diğer insanlarla iletişim kurmak için hep imkânlar arayagelmiştir. Ancak her yeni imkân, beraberinde yeni mesuliyetler ve sınavlar getirir. Günümüzde de internet ve sanal dünya imkânı, insan hayatını kolaylaştıran bir vasıta olmaktan çıkmış; düşüncelerimizi, ilişkilerimizi, alışkanlıklarımızı ve hatta değer yargılarımızı şekillendiren bir güce dönüşmüştür.

Dijital dünya, bir yandan uzak insanları birbirine yaklaştırırken öte yandan yakın olan insanları birbirinden uzaklaştırabilmektedir. Binlerce kilometre uzaktaki biriyle saniyeler içinde iletişim kurabilen kişi, yanı başındaki ailesine, dostuna ve komşusuna zaman ayırmakta zorlanabilmektedir. Böylece iletişim araçları çoğalırken iletişimin ahlâkî ve insani boyutu maalesef zayıflamaktadır. Hadis-i şerifte buyuruldu ki: "Nefsinin senin üzerinde hakkı vardır; ailenin de senin üzerinde hakkı vardır. Her hak sahibine hakkını ver." (Buhari)

Oysa iletişimin asıl değeri; karşılıklı anlayış, samimiyet, merhamet ve güven oluşturmasındadır. Dolayısıyla insanları birbirine bağlaması gereken araçların, zamanla onları kendi gerçekliklerinden uzaklaştırması, çok ciddi bir çelişkidir.

Sosyal medyanın oluşturduğu en önemli problemlerden biri de, şüphesiz insanın kendi değerini, başkalarının beğenileri üzerinden ölçmeye çalışmasıdır. Paylaşımların aldığı beğeni sayısı, yapılan yorumlar ve takipçi miktarı, kimi insanlar için bir değer ölçüsüne dönüşmüştür. Böyle bir ortamda insan, olduğu gibi görünmek yerine başkalarının görmek istediği başka bir kişiye dönüşmeye çalışmakta ve kendisine yabancılaşmaktadır.

Bu durum, şahsiyetin yerini gösterişin, samimiyetin yerini yapmacıklığın almasına zemin hazırlamaktadır. Bu şekilde insan, hayatını yaşamak yerine onu sergilemeye; sahip olduklarıyla yetinmek yerine başkalarının sahip olduklarına özenmeye başlayabilmektedir. Böylece tüketim arzusu, kıyaslama ve beğenilme ihtiyacı, insanın iç dünyasını kuşatabilmektedir. Hadis-i şerifte buyuruldu ki: "Dünya işlerinde kendinden aşağıda olana bak; kendinden üstün olana bakma. Böyle yapmak, Allah'ın sana verdiği nimetleri küçümsememene daha uygundur." (Müslim)

Hâlbuki insanın değeri, kaç kişinin kendisini beğendiğiyle değil, nasıl bir şahsiyete sahip olduğu ve nasıl bir hayat yaşadığıyla ölçülür. Hadis-i şerifte buyuruldu ki: "Allah, sizin dış görünüşlerinize ve mallarınıza bakmaz; ancak kalplerinize ve amellerinize bakar." (Müslim) Bu hadis-i şerif, insanın gerçek değerinin dış görünüşte, sahip olduklarında veya başkalarının takdirinde değil; kalbinin ve davranışlarının niteliğinde olduğunu ortaya koymaktadır.

Dijital mecraların sağladığı görünmezlik hissi, bazı insanlarda ahlâkî sorumlulukların ortadan kalktığı yanılgısını da doğurabilmektedir. Gerçek hayatta söylemeye cesaret edemediği sözleri sanal ortamda rahatlıkla yazan, yüz yüze yapamayacağı hakaretleri ekran başında gerçekleştiren kişiler, Allahü Teâlânın gördüğünü unutmamalıdırlar. Hadis-i şeriflerde buyuruldu ki:

"Allah, kendisinden hayâ edilmeye insanlardan daha layıktır." (İbni Mace)