Uluslararası siyasette askerî üstünlük, siyasi başarıyı garanti etmez. Gelişmiş silahlara ve küresel ölçekte operasyon yürütme kapasitesine sahip olmak, bir devletin istediği siyasi sonucu elde edeceği anlamına gelmemektedir. ABD'nin Vietnam'dan Irak'a, Afganistan'dan Ortadoğu genelindeki tecrübelerine kadar uzanan süreç bu gerçeği açıkça ortaya koymaktadır. İran etrafındaki çatışma senaryoları, temel bir soruyu yeniden gündeme getiriyor: Bir devlet, askerî gücüyle rakibine ağır kayıplar verdirebilir; fakat onun siyasi iradesini ve geleceğe ilişkin tercihlerini belirleyemez.

Taktik Başarı, Stratejik Zafer Değildir

Vietnam Savaşı, bu iki kavram arasındaki farkın en çarpıcı örneğidir. ABD, ateş gücü ve teknoloji bakımından üstün olmasına rağmen siyasi hedeflerine ulaşamadı. Birçok çatışmayı kazanırken savaşın bütününde başarısız oldu; zira askerî başarılar, karşı tarafın direnme iradesini kırmaya yetmedi.

1991 Körfez Savaşı ise farklı bir sonuç ortaya koydu. Bush yönetimi, Irak'ın Kuveyt'i işgaline karşı uluslararası destek sağladı, geniş bir koalisyon kurdu ve askerî hedefleri sınırlı tuttu. Ancak bu savaşın getirdiği taktik başarı, zamanla teknolojik üstünlüğün hemen her sorunu çözeceği yanılgısını besledi. Ardından gelen Irak, Afganistan işgalleri ise, yönetimi devirmekle kalıcı ve istikrarlı bir siyasi düzen kurmanın aynı şey olmadığını net bir şekilde ispatladı.

İran'ın Coğrafyası ve Bölge Halkının Direniş İradesi

İran'ın geniş toprakları, dağlık arazisi ve stratejik derinliği, her türlü askerî planlamayı boşa çıkaracak niteliktedir. Hürmüz Boğazı üzerindeki konumu ise çatışmanın etkilerini bölge sınırlarının ötesine taşımaktadır. Burada yaşanan kriz, küresel enerji ticaretini ve ekonomik dengeleri doğrudan sarstı.

Hava gücüyle İran'ın askerî altyapısına zarar vermek, Tahran'ın siyasi iradesini teslim almaya yetmez. Batı merkezli "rejim değişikliği" dayatmaları, müdahale sonrasında tam bir kaos doğurmaktadır. Emperyalist odakların ve İsrail'in uluslararası hukuku hiçe sayan bu hoyrat müdahaleleri, bölge halklarında haklı bir öfke biriktirmektedir. Rejimine olan eleştirilerini bastırarak millî savunma ve direniş duygusunu kenetlemektedir. Bölge insanının tarihsel hafızası ve toplumsal dayanıklılığı, okyanus ötesinden yapılan hesapları her zaman alt üst etmiştir.

Teknoloji ve Gücün Sınırları

Yapay zekâ, insansız sistemler ve hassas güdümlü silahlar savaşın yürütülme biçimini değiştiriyor. Ancak bir hedefi tespit edip imha etmekle, bu eylemin siyasi sonuçlarını kontrol etmek aynı şey değildir. Teknolojik üstünlük, savaş alanının bütünüyle kontrol edilebileceği yanılgısını doğurur; hâlbuki insan iradesi ve coğrafya savaşın temel unsurları olmaya devam etmektedir.

Batı'nın uluslararası meşruiyeti ve diplomatik zemini tamamen aşındırması, askerî müdahalelerin ekonomik ve siyasi maliyetlerini artırmaktadır. Savaş uzadıkça kamuoyu desteği tükenmekte ve işgalci güçlerin hareket alanı daralmaktadır.