İransız iki proje

Medya kuruluşlarının temsilcileriyle yaptığı bilgilendirme toplantısında, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'a "Türkiye'nin Suudi Arabistan veya Mısır'la güvenlik ittifakı kurup kurmayacağı" sorulmuş.

Fidan "An itibarıyla görüşmeler, konuşmalar var. Ama biz herhangi bir anlaşmaya hâlâ imza atmış değiliz" yanıtını vermiş (AA, 15.1.2026).

Dışişleri Bakanlığı'nın bu tür toplantılarına çağrılmadığım için bilemiyorum ama ya soru yanlış ya da anadolu ajansı'nın metni. ünkü Mısır yerine Pakistan olmalı. Toplantıya katılabileceğini düşündüğüm isimlerin yazılarına baktım. Örneğin Nedret Ersanel'in köşe yazısı doğrudan "Suudi Arabistan-Pakistan-Türkiye kime karşı" başlığını taşıyor (Yeni Şafak, 17.1.2026). Bu durumda Anadolu Ajansı haber metninde yanlış ülke ismi yazıldığı anlaşılıyor.

TÜRKİYE-PAKİSTAN-S. ARABİSTAN İTTİFAKI

Zaten konuşulan ittifak Türkiye-Pakistan-Suudi Arabistan ittifakı. Pakistan Savunma Üretimi Bakanı Raza Hayat Harraj açıkladı, "Pakistan-Suudi Arabistan-Türkiye üçlü anlaşması hazırlık aşamasında. Anlaşma taslağı hazır ve üç ülkede de mevcut" dedi (Reuters, 15.1.2026). Ertesi günkü toplantıda Fidan'a bu sorulmuş olmalı.

Türkiye-Suudi Arabistan-Pakistan ya da Türkiye-Suudi Arabistan-Mısır ittifakı, fark etmez, ikisinin de temel eksiği İran'ın olmaması. İran'ın olmadığı bir güvenlik mekanizması ise baştan sorunlu olacaktır.

Fidan, bahsettiğim toplantıdaki açıklamasının devamında şöyle demiş: "Cumhurbaşkanımızın vizyonu kapsayıcı, daha geniş, daha büyük dayanışma ve istikrar üreten bir platform" Anlaşılan Erdoğan üç ülkeden daha fazla sayıda ülkenin bir platformda buluşmasını istiyor ki bu daha doğru bir model ama o modelde de İran'a yer olmayacağı anlaşılıyor!

RİYAD'IN İKİ AYRI İTTİFAK GİRİŞİMİ

Türkiye-Suudi Arabistan-Pakistan ittifakı konuşulurken bir de "Suudi Arabistan, Mısır ve Somali üçlüsü askeri koalisyon görüşmeleri yürütüyor" haberi düştü (Bloomberg, 16.1.2026).

İki ittifakın da merkezinde Suudi Arabistan var. Kanaatimce Prens Selman, coğrafyanın iki ayrı bölgesinde iki ayrı güvenlik garantisi oluşturmaya çalışıyor: Suudi Arabistan, Türkiye ve Pakistan'la İran'a karşı, Mısır ve Somali'yle Birleşik Arap Emirlikleri'ne (daha doğrusu İsrail'e) karşı iki ayrı ittifak arayışında. Riyad'ın çarpışan İsrail ile İran'a karşı iki ayrı ittifak arayışında olması dikkat çekici!

BEŞLİ GÜVENLİK MEKANİZMASI

Anımsayacaksınızdır, dört ay önce bu köşede, Ufuk Ötesi'nde, "TR ve beşli mekanizma" başlıklı bir makale yazmıştım. Bahçeli'nin "ABD-İsrail şer koalisyonuna karşı Türkiye, Rusya, in'den oluşan TR ittifakı" önermesini incelemiştim. TR projesinin zayıf karnı da İransız olmasıydı.

Makalemde "bölgesel beşli güvenlik mekanizması" önermiştim: "ABD'nin İsrail hegemonyasında yeni Ortadoğu düzeni kurmaya çalıştığı şartlarda, 'ABD-İsrail şer koalisyonuna' karşı bir bölgesel güvenlik mekanizmasına ihtiyaç olduğu ortada.