Türkiye, Mısır, Suudi Arabistan ve Pakistan'ın oluşturduğu R4, yani "bölgesel (regional) dörtlü" ile İngiltere, Almanya, Fransa ve İtalya'nın oluşturduğu E4, yani "Avrupa (Europe) dörtlüsü" ülkelerinin dışişleri bakanları İstanbul'da toplandı.

R4+E4 ülkelerinin Avrupa'yı ve Ortadoğu'yu ilgilendiren meselelerde "Amerikasız inisiyatif" geliştirmeleri önemli bir girişim. Ancak...

SORUNLU AĞRI

R4+E4 toplantısından özetle "savaşa karşı diplomasi ve müzakere" çağrısı çıktı. Ancak çağrının adresi ve şekli sorunlu. R4+E4 ülkeleri Rusya-Ukrayna savaşına Ukrayna'nın yanından, Suudi-Husi savaşına Suudilerin yanından ve ABD-İran savaşına "soyut barışın" yanından bakıyorlar.

ABD ve İsrail'in İran'a açtığı savaş konusunda, taraflara aynı çağrıyı yapıyorlar. İyi de saldıran ve savunan aynı pozisyonda mı Ayrıca İran'dan "nükleer müzakereye dönmesini" istiyorlar. Peki ABD-ABİran nükleer anlaşmasından çekilen kim

R4-E4 ülkeleri "Husilerin Suudilere saldırdığını" belirterek "Suudilere destek" açıkladı. Husiler mi Suudilere saldırıyor, yoksa Suudiler mi Husilere Suudi topraklarında Husi savaşçılar yok ama Yemen topraklarında Suudi savaşçılar var 11 yıldır.

Mekke ittifakı tartışmalarının en öncelikli sorunu da bu zaten. Aynı çarpık bakışla, Türkiye'yi Yemen tuzağına düşürüyorlar. Saldırgan Suudilerin yanında, Türk askerini, savunmadaki Husilere karşı cepheye sürmeye çalışıyorlar.

SORUNLARIN MERKEZİ

Bölgemizde Filistin-İsrail sorunu çözülmeden ve Filistin devleti 1967 sınırlarıyla tanınmadan hiçbir sorun çözülmez. Zira her sorun doğrudan ya da dolaylı olarak bununla ilgilidir.

Örneğin R4+E4'ün müzakere ve diplomasi çağrısı yaptığı ABD-İran savaşının bir yönü Filistin meselesidir. İran Filistin'i desteklemese ve İsrail ile normalleşse bu savaş olmazdı. Nitekim şah döneminde İsrail-İran ilişkileri iyiydi, İran ABD'nin bölgedeki en önemli müttefiklerinin başında geliyordu.

Peki Suudi-Husi savaşı Filistin meselesinden bağımsız mı Elbette dolaylı ilgisi var. Zira Husiler İsrail saldırısı karşısında Filistinlileri destekliyor, üstelik bu desteğini açıklamayla değil, doğrudan İsrail'e füze atarak sağlıyor. Öyle olduğu için de Husilere sadece Suudiler değil, ABD, İsrail ve müttefikleri Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) de saldırıyor. Husiler Filistin'i desteklemese, İsrail'i vurmasa, İran'ın müttefiki olmasa ABD çoktan Suudi-Husi barışı sağlardı.

SUUDİLERİN İKİLİ TUTUMU

İsrail'in Kanal 7 televizyonunda