Beyaz Saray'ın Aralık 2025'te yayımladığı Ulusal Güvenlik Stratejisi ile Pentagon'un Ocak 2026'da yayımladığı Ulusal Savunma Stratejisi, ABD'nin önümüzdeki dönem boyunca izleyeceği stratejiyi ana hatlarıyla resmediyor.

Bir program olarak Ulusal Güvenlik Stratejisi ve onun harekât planı olarak Ulusal Savunma Stratejisi, "Önce Amerika" doktrininin işaret ettiği hedeflere, hangi araçlarla, hangi yoldan ulaşılacağının planlamasıdır.

Bu iki belgeyi de birkaç yazıda inceledik. Bugün Ortadoğu bölümüne odaklanarak devam edeceğiz.

ORTAKLARIN SORUMLULUĞU ÜSTLENMESİ

Beyaz Saray'ın Ulusal Güvenlik Stratejisi, ABD'nin müttefiklerinden "bölgelerinde birincil sorumluluğu almasını" istiyordu. ünkü ABD'nin zayıfladığı kabul ediliyor ve buradan hareketle "ABD'nin dünya düzenini ayakta tutma görevinin sona erdiği" belirtiliyor belgede.

Pentagon'un Ulusal Savunma Stratejisi ise müttefiklerden bekleneni daha da somutlaştırmış. Belgede doğrudan "ABD'nin müttefikleri ve ortaklarıyla yük paylaşımını artırması" başlıklı bir bölüm bile var.

O başlık altındaki en dikkat çeken cümle şu: "Savaş Bakanlığı (Pentagon), müttefiklerin ve ortakların Avrupa, Ortadoğu ve Kore Yarımadası'nda kendi savunmalarının birincil sorumluluğunu üstlenmeleri için teşviklerin güçlendirilmesine öncelik verecektir."

ABD'nin "yük paylaşımı" politikası, Avrupa'da NATO düzleminde tartışma yarattı zaten. Bu durum ABD'nin in'e karşı konumlandırdığı Uzakdoğu müttefiklerini ve ortaklarını da tedirgin etmeye başlayacaktır.

ABD'NİN İLİŞKİLERDE ÖNCELİK KISTASI

Peki ABD'nin Ortadoğu'daki yüklerini kim ya da kimler paylaşacak

Pentagon belgesinde açık açık "genel yanıtı" verilmiş bu sorunun: "Bölgelerindeki tehditlere karşı gözle görülür şekilde daha fazla çaba gösteren örnek müttefiklerle işbirliği ve ilişkilere öncelik vereceğiz. Bu işbirliği ve ilişkiler, silah satışı, savunma sanayisi işbirliği, istihbarat paylaşımı ve ülkelerimizi daha iyi bir konuma getirecek diğer faaliyetler dahil olmak üzere, kritik ancak sınırlı ABD desteği ile sağlanacaktır."

ABD yararına "en fazla çaba gösterenlerle ilişkilere öncelik verme" politikası, daha şimdiden Suriye'de etkisini gösterdi!

Bu yaklaşım, asıl ABD'nin Ortadoğu'daki esas işlerinde etkisini gösterecektir. O nedenle gelin önce Pentagon'un belgede o işleri nasıl tarif ettiğine bakalım.

ABD'NİN ORTADOĞU PLANLAMASI

Pentagon'un Ulusal Savunma Stratejisi belgesinde, ABD'nin Ortadoğu'daki işleri ama birincil sorumluluk müttefiklerinde olmak üzere, şu şekilde sıralanmış: