Ankara'daki NATO zirvesi, ABD ile Avrupalılar arasındaki iki yıldır derinleşmiş olan sorunları çözmedi, geçiştirmiş oldu. Bunun göstergelerinden biri sonuç bildirisiydi. Geçen yıl Lahey'de 5 maddeydi, bu yıl Ankara'da 6 madde oldu. Oysa 2021'de Brüksel'de 79, 2022 Madrid'de 22, 2023 Vilnius'ta 90 ve 2024'te Washington'da 38 maddeydi.

Ankara'daki sonuç bildirisi kısaydı çünkü uzlaşılan konular sınırlıydı. Kısacası Trump'ın başlattığı "ABD yoksa NATO kâğıttan kaplandır" tartışması çözülmemiş, sadece üzeri örtülmüştür.

NATO 3.0'IN KALDIRACI

Sorunlar sürüyor ama Washington, silahlanma konusunu hem NATO 3.0 dönüşümünün kaldıracı hem de sorunların yatıştırıcısı olarak görüyor. Kısa sonuç bildirisindeki "50 milyar dolarlık silah anlaşması" odur. ABD'nin bu konuda iki hedefi var: NATO üyelerinin savunma harcama payını gayrisafi yurtiçi hasılalarının yüzde 5'ine çıkartmak ve yeni bir silah zinciri oluşturmak. ABD geçen sene Lahey'de ilkini, şimdi Ankara'da ikincisini uygulamaya sokmuş oldu.

Silah tedarik zinciri ise Washington açısından bir nevi saadet zinciridir. ABD silahların çoğunluğunun ana parçası kendisine ait olmak üzere, alt parçalarının üretimini çeşitli üyelere paylaştırarak, üyeleri ve ortakları birbirine ama hepsini son tahlilde Washington'a bağlamak istiyor.

SİLAHIN ZİNCİRE BAĞLAMA DEĞERİ

Üstelik ABD'nin "saadet zinciri" sadece NATO üyelerini değil, NATO ortaklarını da bağlayacak. Ankara'daki NATO zirvesinde, imzalanan NATOGüney Kore anlaşması budur. Anlaşmaya göre Güney Kore, "NATO ortak savunma tedarik pazarına" erişebilecek ve 10 milyar dolarlık silah alabilecek.

ABD'nin Ankara'ya davet ettirdiği Japonya, Güney Kore, Avustralya ve Yeni Zelanda'yla ilişkilerin bir yönü de budur. ABD hem bu ülkelere silah satarak onları in'e karşı üs haline getiriyor hem de bu ülkelere silah satışında "parça üretimi" ile pay alan NATO üyelerini "Asya NATO'su" konusunda adım adım ikna etmeye başlamış oluyor.

ünkü ABD açısından silah, ateşleme kabiliyetinden önce zincire bağlama özelliği olan bir araçtır.

AMERİKALI PİLOTLA GELEN UAK

F-35 de böyledir ve bir uçak olmasından daha değerli olarak satın alan ülkeleri ABD standartlarına bağlamak demektir, ABD kontrolüne ve denetimine tabi kılmak demektir, satın alan ülkenin pilotunun yanına yazılımla Amerikalı pilot oturtmak demektir.

Emekli ABD Deniz Kuvvetleri Subayı Gary Tabach'ın F-35 ile ilgili İsrail basınına söyledikleri açıklayıcıdır: "İsrail olmadan F-35 uçmaz. F-35'in elektronik sistemlerinde, kaskında ve kanatlarında İsrail'de üretilen önemli parçalar var.