Hilye-i Şerif

Sevgili Peygamberimiz, hicret esnasında yolda Kudeyd bölgesinde, Huzaa kabilesine mensup Ümmü Mabed diye bilinen asıl adı Atike olan hanımefendinin (r.a.) ilk defa gördüğü Sevgili Peygamberimiz'e süt ikram eder ve eşi eve geldiğinde ağırladığı müsafirini, eşine şöyle tarif eder:

رَأَي'تُ رَجُلاً ظَاهِرَ ال'وَضَاءَةِ ، أَب'لَجَ ال'وَج'هِ ، حَسَنَ ال'خَل'قِ ، لَم' تَعِب'هُ ثَج'لَةٌ ، وَلَم' تُز'رِيهِ صَع'لَةٌ ، وَسِيمٌ قَسِيمٌ ، فِي عَي'نَي'هِ دَعِجٌ ، وَفِي أَش'فَارِهِ وَطَفٌ ، وَفِي صَو'تِهِ صَهَلٌ ، وَفِي عُنُقِهِ سَطَعٌ ، وَفِي لِح'يَتِهِ كَثَاثَةٌ ، أَزَجُّ أَق'رَنُ ، إِن' صَمَتَ فَعَلَي'هِ ال'وَقَارُ ، وَإِن' تَكَلَّمَ سَمَاهُ وَعَلاَهُ ال'بَهَاءُ ، أَج'مَلُ النَّاسِ وَأَب'هَاهُ مِن' بَعِيدٍ ، وَأَح'سَنُهُ وَأَج'مَلُهُ مِن' قَرِيبٍ ، حُل'وُ ال'مَن'طِقِ فَص'لاً ، لاَ نَز'رٌ وَلاَ هَذ'رٌ ، كَأَنَّ مَن'طِقَهُ خَرَزَاتُ نَظ'مٍ ، يَتَحَدَّر'نَ رَب'عَةٌ لاَ تَش'نَأَهُ مِن' طُولٍ ، وَلاَ تَق'تَحِمُهُ عَي'نٌ مِن' قِصَرٍ ، غُص'نٌ بَي'نَ غُص'نَي'نِ ، فَهُوَ أَن'ضَرُ الثَّلاَثَةِ مَن'ظَرًا وَأَح'سَنُهُم' ، قَد'رًا لَهُ رُفَقَاءُ يَحُفُّونَ بِهِ ، إِن' قَالَ : سَمِعُوا لِقَو'لِهِ ، وَإِن' أَمَرَ تَبَادَرُوا إِلَى أَم'رِهِ ، مَح'فُودٌ مَح'شُودٌ لاَ عَابِسٌ وَلاَ مُفَنَّدٌ ، قَالَ أَبُو مَع'بَدٍ : هَذَا وَاللَّهِ صَاحِبُ قُرَي'شٍ الَّذِي ذُكِرَ لَنَا مِن' أَم'رِهِ مَا ذُكِرَ
"Gördüğüm öyle bir kimse idi ki, nur yüzlü güzel huylu idi. Şekli şemâili yerli yerinceydi. Ne karnı büyük ne de başı küçüktü. Endâmı, biçimi, simâsı hoştu. Gözleri siyah, kirpikleri çok, sesi nâzik idi. Gözünün beyazı çok beyaz, karası da pek kara idi. Kudretten sürmeli idi. Kaşlarının ucu ince, saçları koyu siyahtı. Boynu hafif uzunca ve yüksek, sakalı da sıkça idi. Sustuğunda sekînet ve vakar, konuştuğunda güzellikler görülürdü. O, güler yüzlü, tatlı sözlü idi. Kelimeler mübârek ağzından teker teker çıkar, sanki dizilmiş inci gibi tatlı tatlı akardı. İfadeleri net ve açıktı. Cümleleri ne az ne de çoktu. Uzaktan bakılınca insanların en heybetlisi, yakınına gelince tatlı ve çekici idi. Orta boylu olup ne uzun ne de kısa idi. Yanında arkadaşları vardı. Hizmet için koşuşurlardı. Hürmet olunan biriydi. Asık suratlı değil, güleçti. Kimseyi kınamaz, azarlamaz ve ayıplamazdı."

Serbest tercemeyle çok güzel anlatan Mustafa Eriş Bey'in bu tercemesi, Altınoluk Dergisi, 2004 - Mart, sayı 217, sayfa 60'ta yayımlanmıştı.

Sevgili Peygamberimiz'i kocasına tanıttığı o tarif, başta Hakim'in Müstedrek'inde, Beyhaki'nin Delailü'n-Nübüvve'sinde, Ebu Nüaym'in Ma'rifetü's-Sahabe'sinde... birçok hadis kitaplarında rivayet edilmiş ve Arap dili ve edebiyatının insan tarifinde öncülük yapmıştır.

Sevgili Peygamberimiz'in bu yaratılış şekline değil ama güzel ahlakına uymak da bizim için sünnettir.

Ama bizde meşhur olan Hilye Hazreti Ali'nin (r.a.) tarifi daha çok meşhur olmuş ve her Osmanlı hattatı en az bir defa Hilye yazmış, bugünlerde yetişen hattatlarımızın da en çok yazdıkları Hazreti Ali'nin Sevgili Peygamberimiz'in mübarek başından, saçının dalgalı oluşundan ayak altına kadar tarif ettiği Hilye'dir.

İşte o Hazreti Ali'nin Hilye'sinin sonuna doğru:

من رآه بديهة هابه ومن خالطه معرفة أحبه يقول ناعته لم أر قبله ولا بعده

"O'nu ansızın gören sevgiyle ve saygıyla ürperir, O'nu tanıyan O'nu sever ve O'nu başkalarına anlatırken O'ndan önce veya sonra O'nun gibisini görmedim der" diyor.

Sevgili Peygamberimiz'in şairi Hassan da:

وأجملَ منكَ لم تر قطّ عينٌ

وأكملَ منكَ لم تلد النساء

خُلقت مبرءاً من كل عيبٍ

كأنك قد خُلقت كما تشاء

"Hiçbir göz, senin kadar güzelini görmedi,

Hiçbir kadın, senden mükemmelini doğurmadı,

Sen bütün ayıplardan uzak yaratıldın

Sanki sen, senin istediğin şekilde yaratıldın" diyerek övmüş.

Sevgili Peygamberimiz, kendisine peygamberlik görevi verilmeden Mekke'de kırk yıl yaşadı.

Hiçbir zaman hoş olmayan işleri yapmadı. Adına "güvenilecek adam" anlamına gelen "Muhammedü'l-Emin" denildi ama peygamberlik verildiği andan itibaren O'nun hayat kumaşı Kur'an ayetleriyle nakış nakış işlendi.

Ve O'nun ahlakının büyüklüğü Rabbi tarafından onaylandı:

وَإِنَّكَ لَعَلَى خُلُقٍ عَظِيمٍ

"Hiç şüphesiz sen büyük bir ahlâk üzeresin." (Kalem Süresi ayet 68/4)