Konkordato alacaklarına vergi freni

Değerli okurlar ticari hayattaki en zor durum­lardan biri de, mal veya hizmet satıp, fatu­rasının düzenlenmesine vergisinin ödenmesine rağmen söz konusu alacağın konkordato ilanıyla birlikte belirsizliğe sürüklenmesidir. Piyasadaki nakit sıkışıklığının arttığına ve farklı sektörler­den konkordato ilanlarının geldiğine hep birlikte şahit oluyoruz. "Anlaşmalı İflas" şeklinde sözlük­lerde tanımı yapılan konkordato müessesesi "İc­ra ve İflas Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunla işlerlik kazanmış bir uygulamadır. Konkordato müessesesi borç­larını ödemede zorlanan borçluların, borçlarını ödeyebilir duruma getirmeleri için belirli bir süre verilmesi şeklinde uygulanan bir müessesedir. Ne var ki borçlu şirkete tanınan bu süre, çoğu zaman ondan alacağı olan onlarca tedarikçinin ticari ha­yatının yok olmasına yol açabiliyor. Alacakları ile ilgili konkordato endişesi yaşayan işletmelerin en çok merak ettiği konuların başında, bu alacakların vergi matrahından nasıl düşüleceği geliyor.

Geçici mühlet aşamasındaki alacakların gider yazılması

Konkordato süreci, geçici mühlet, kesin müh­let, konkordatonun reddi ve konkordato projesi­nin tasdiki gibi çeşitli aşamalardan oluşan bir sü­reçtir. Geçici mühlet kararından önce dava veya icra safhasına intikal ettirilmemiş alacaklar için geçici mühlet kararının ilan edildiği hesap döne­mi itibariyle şüpheli alacak karşılığı ayrılabilir. Geçici mühlet kararının ilan edilmesiyle birlikte karşılık ayrılarak gider yazılan alacakların, geçici mühletin kaldırılarak konkordato talebinin red­dine ilişkin kararın ilan edildiği hesap dönemi iti­bariyle karşılığın iptal edilmesi ve gelir hesabına alınması gerekmektedir.

Kesin mühlet kararı verilmesi

Konkordato projesinin başarıya ulaşmasının anlaşılması halinde, geçici mühlet kararı verilmiş olan borçluya kesin mühlet kararı verilmektedir. Bu aşamada, konkordato sürecinin başarıya ulaş­masının mümkün olduğu kabul edilmekle birlikte, alacaklılar tarafından dava veya icra süreçleri yü­rütülemediğinden daha önce ayrılmış olan karşı­lıklara ilişkin herhangi bir düzeltme yapılmasına gerek bulunmamaktadır.

Konkordato projesinin tasdik edilmesi

Konkordato projesinin tasdik edilmesi netice­sinde, alacaklılar alacaklarının bir kısmından vaz­geçebilmekte, bir kısmı yeniden yapılandırılmak­ta, borçlu ise borcunun bir bölümünü ödemeyerek borcunu yapılandırabilmektedir. Alacaklının an­laşma yoluyla vazgeçtiği tutar Vergi Usul Kanunu 324. Maddesine göre "Vazgeçilen Alacaklar" ola­rak özel bir karşılık hesabına alınır bu tutar üç yıl içinde zararla kapatılmadığı takdirde gelir yazılır. Mahkemece tasdik edilen konkordato projesiy­le alacaklı ile borçlu arasında yeni bir borç ilişkisi kurularak eski borç vade ve miktar itibariyle ye­nilendiğinden bu alacaklar, şüpheli alacak olma vasfını kaybedecektir. Dolayısıyla söz konusu ala­caklar için ayrılmış olan karşılıkların, konkorda­tonun tasdik kararının ilan edildiği hesap dönemi itibariyle düzeltilmesi gerekmektedir.