SSCB sonrası NATO'nun Doğu Avrupa, Baltık ve Karadeniz'e yönelik ilgisi artmıştı. Bulgaristan ve Romanya'nın 2004'te NATO'ya, 2007'de Avrupa Birliği'ne katılımı ile Ukrayna ve Gürcistan'a dönük genişleme politikaları Karadeniz'deki jeopolitik zemini sarstı. Rusya'nın 2008'de Gürcistan'a, 2014'te Kırım'a ve 2022'de Ukrayna'ya müdahalesi Karadeniz'i küresel güç mücadelesinin merkezlerinden biri yaptı.

Beşinci yılında Rusya-Ukrayna savaşı cephede devam ediyor. Rusya ilerlemek için çaba sarf ediyor. Ukrayna ise direnç gösteriyor, asimetrik yöntemlerle hücum ediyor. Fakat savaş bitmediği gibi giderek bölgeye başka riskler yayıyor.

Savaş iki düşman ülkenin sınırlarını aşmış durumda. Limanlar, enerji tesisleri, rafineriler, mühimmat depoları ve ticari gemiler savaşın doğrudan parçası haline geliyor.

Rusya, Ukrayna'nın enerji ve liman altyapısını hedef alıyor. Ukrayna ise savaşın maliyetini Rusya'nın derinliklerine taşımaya çalışıyor. Petrol rafinerileri, askeri üretim tesisleri, lojistik merkezleri ve Karadeniz limanları hedefte.

Savaşın cephe hattı genişliyor. Bu genişlemenin en dikkat çekici alanlarından biri Karadeniz. Son dönemde Türk gemilerinin saldırılara uğraması Ankara'nın itirazını artırıyor. Çünkü Karadeniz ticareti Türkiye için çok önemli. Halihazırda Karadeniz kıyıdaş ülkeleriyle artan ticaret hacmi hiç de hafife alınamaz.

Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Putin'in görüşmesinde Karadeniz'in öne çıkması tesadüf değil. Türkiye bir taraftan Ukrayna'nın toprak bütünlüğünü savunuyor, diğer taraftan Rusya ile ilişkilerini sürdürüyor. Fakat artık Ankara açısından daha önemli bir mesele var: Karadeniz'in kontrolsüz biçimde savaş alanına dönüşmesi.

Türkiye'nin önündeki mesele yeni bir Rusya-Ukrayna müzakere masası kurmaktan ziyade seyrüsefer emniyetini, ticari gemileri, enerji altyapısını ve tahıl akışını savaşın dışında tutabilecek bir düzen kurmak.

Savaşın bir başka boyutu ise Avrupa'da ortaya çıkıyor. ABD doğrudan yükünü azaltmaya çalışırken İngiltere, Fransa ve Almanya Ukrayna'nın askeri kapasitesinin inşasında daha fazla rol üstleniyor. Savaşların uzaması silah endüstrisi için bir fırsat. Teknolojiyi geliştirmek için sahada ürün kullanımına ve geri dönütlere ihtiyaç var. Şimdilerde istihbarat desteği ve askeri eğitimin yanı sıra uzun menzilli füze teknolojisi, drone ve üretim altyapısı da Ukrayna'ya aktarılıyor.