Vera Brittain'ın Gençlik Ahdi (Testament of Youth) kitabı sinemaya uyarlanmıştı yıllar önce. Yazarın otobiyografik romanının üzerinden neredeyse bir asır geçmiş. 1914'te başlayan büyük savaşın gençler üzerindeki etkisini kaleme alan yazar savaşta görev almış gönüllü bir hemşiredir. Yazar kendi kuşağının yaşadığı trajedi üzerinden 1930'larda savaş karşıtı söylemin temsilcisine dönüşür.

Bugünlerde savaşın derin izlerini gördüğümüz biyografiler, romanlar ve filmler akla geliyor. Ancak geçen yüzyılda yaşananlar unutulmuş olmalı ki Avrupa'da güvenlik kaygısı çok hızlı yükseliyor ve savaş senaryoları konuşuluyor. Okullara bomba ihbarları yapılıyor, yolcu uçakları güvenlik gerekçesiyle rotalarını değiştiriyor, süpermarketlerin soğutma sistemleri siber saldırılarla devre dışı bırakılıyor. Bütün bunlar Rusya-Ukrayna savaşının beşinci senesinde ve Orta Doğu'daki çatışmaların devam ettiği bir dönemde gerçekleşiyor.

Haber akışlarına göre İtalya'da yaklaşık binlerce okula bomba tehdidi gönderildi. Bazı okullar tahliye edildi. Benzer tehdit mesajları Birleşik Krallık'taki okullara da yapıldı. Eğitimde aksamalara sebep oldu.

Avrupa hava trafiğinde de benzer olaylar yaşandı. Çok sayıda yolcu uçağı bomba ihbarları nedeniyle rotasını değiştirdi. Bazı uçaklara savaş uçakları eşlik etti. Kontrollerde patlayıcı bulunmadı. Ancak asılsız ihbarlar bile akıp giden hayatı alt üst etti.

Fransa'da ise süpermarketlerin soğutma sistemleri siber saldırılarla hedef alındı. Sıcaklık ayarlarının değiştirilmesiyle büyük miktarda gıda kullanılamaz hale geldi.

Bu gerilimin arkasında kim var

Avrupa'da bu konuyu merak etmeseniz de Rusya işaret ediliyor. NATO ve Avrupa istihbarat kurumları, Moskova'nın siber saldırılar, sabotaj girişimleri ve dezenformasyon faaliyetleriyle Avrupa toplumlarını baskı altında tutmaya çalıştığını savunuyor. Bu iddiaları destekleyen geçmiş soruşturmalar ve istihbarat bulguları haber akışlarında yer alıyor.

Ancak son günlerdeki olayların tamamını Rusya veya İran'la ilişkilendirecek kesinleşmiş kanıtlar mevcut değil. Buna rağmen Avrupa'da yeni bir güvenlik algısı yerleşiyor. Daha önce münferit suçlar veya teknik sorunlar olarak değerlendirilebilecek olaylar daha önce de üzerinde durduğumuz gibi hibrit savaş kavramıyla birlikte tartışılıyor.

Rusya-Ukrayna savaşı Avrupa'nın güvenlik anlayışını değiştiriyor. ABD'nin savunma yükünün daha fazla paylaşılması yönündeki baskısı da bu dönüşümü hızlandırıyor. Avrupa ülkeleri bir taraftan askerî kapasitelerini artırırken diğer taraftan kritik altyapılarını yeni tehditlere karşı hazırlamaya çalışıyor. Elbette olası bir savaş gündeminin üretim aksını yeniden canlandıracağı iddialarını da hafife alamayız.

Nitekim NATO'nun 2025 Lahey Zirvesi'nde aldığı kararlar bu değişimin boyutunu gösteriyor. Müttefikler, 2035 yılına kadar millî gelirlerinin yüzde 5'ini savunma ve güvenlikle bağlantılı harcamalara ayırmayı taahhüt etti. AB 800 milyar avroluk savunma yatırımı kapasitesi oluşturmayı hedefliyor.