Eskiden insanları tanımak için aynı mahallede büyümen gerekiyordu.
Şimdi telefonu eline alıp hangi uygulamada daha çok vakit geçirdiğine bakıyorsun.
Çünkü insan yavaş yavaş kullandığı uygulamanın karakterine dönüşüyor. Bir süre sonra uygulamayı sen kullanmıyorsun, uygulama seni kullanıyor.
Mesela TikTok insanı başka bir canlı türüdür. Bunlar zamanı normal ölçmez. Saat, dakika falan yok. "İki video bakayım çıkacağım" diye girer, kafasını kaldırınca mevsim değişmiştir.
Akşam bir girer, bir bakmış dışarıda sabah ezanı okunuyor. Bir de bunlar her şeye içerik gözüyle bakıyor.
Normal insan yağmuru görünce "Yağmur yağıyor" der.

TikTok insanı:
"Dur dur çekme bunu... arkaya duygusal müzik koyarım." Yolda biri düşse önce yardım etmek ister ama beyninin çok küçük bir köşesinden "Bu keşfete düşer mi acaba" sesi de gelir.
Konuşmaları bile farklıdır. Bir hikâye anlatırlar, daha giriş kısmındayken sıkılırlar.
"Abi sana bir şey anlatacağım... çok iyi..." Anlatırken bir anda:
"Neyse boş ver." Çünkü kendi dikkat süreleri bile kendilerine yetmiyor artık.

Instagram insanı ise hayatı yaşamaktan çok sergilemeyi sever. Normal insan tatile gider dinlenmek için; Instagram insanı içerik üretmek için gider. Adam denize girmiş ama denizin tadını değil drone açısını düşünüyor.
Bunların en büyük savaşı fotoğraf çekme sürecidir.
"Bir tane çek." Çekersin.
"Yok bu olmadı." Bir daha çekersin.
"Burada gözüm yarı kapalı." Bir daha çekersin.
"Ben biraz doğal çıkmak istiyorum." Doğal dediği şey 63 fotoğraf, 4 filtre ve yarım saatlik düzenleme sürecinden geçmiş halidir.
Bir de story bağımlıları vardır.
Gittiği her yerde konum bırakır.
Sanki gizli görevdeki ajan gibi sürekli bilgi geçiyor:
"Kahve..." "Toplantı..." "Yeni başlangıçlar..." "Huzur..." Birader sen yaşamıyor musun, günlük rapor mu yayınlıyorsun

Sonra Facebook insanı geliyor.
Facebook insanı internetin emekliler lokali gibi bir yerde takılıyor. Hâlâ profil fotoğrafını değiştirdiğinde bütün akrabalar toplanıyor.
"Maşallah." "Canım benim." "Dayın seni çok seviyor." "Bu çocuk büyümüş." Adam sadece fotoğraf değiştirdi, sanki askerden dönmüş.
Bir de Facebook insanının paylaşımları çok karışıktır. Bir bakarsın altın fiyatı paylaşmış.
Sonra duygusal bir şiir. Sonra trafik cezası haberi. Sonra da:
"Bu gece kandil, paylaşmayan pişman olur." Bir uygulama değil, mahalle kahvesi gibi.
Ve tabii X insanı... Bunlar sürekli tetiktedir.
Telefonu açınca rahatlamıyorlar; savaşa giriyorlar. Sabah uyanıyor:
"Bugün kimle tartışsam" Bir konu hakkında hiçbir fikri olmasa bile birkaç dakika içinde uzmanlaşabilirler.

Sabah:
"Ben ekonomi bilmiyorum."

Öğlen:
"Merkez bankasının son politikalarını teknik olarak yanlış buluyorum."

Akşam:
"Bu konuda 17 maddelik flood hazırladım." Bir de bunların "kimse konuşmuyor ama..." diye başlayan cümleleri vardır. Dünyada herkes konuşuyor, sadece sen yeni gördün.

En ilginç taraf şu: Aynı insan bütün platformlarda başka biri oluyor.
TikTok'ta: "Hayat kısa eğlenin ya."
Instagram'da: "Huzur içsel bir yolculuktur."
Facebook'ta: "Hayırlı cumalar."
X'te: "Medeniyet çökmüş." Artık insanın bir kişiliği yok.
Dört ayrı uygulamada dört ayrı sürümü var. Güncelleme gelince karakter de değişiyor.

TREN

3 arkadaş trene binmek için istasyona gelmişler.
Hareket memuruna, "Tren ne zaman gelecek" diye sormuşlar.
Hareket memuru: 1 saat sonra gelecek, demiş.
Bunun üzerine beklemeye başlamışlar. Aradan 58 dakika geçmiş. İçlerinden biri: Bakkala gidip gelelim, demiş.
Hemen koşarak bakkala gitmişler. Tam istasyona geri dönerken trenin sesini duymuşlar ama nafile... Treni kaçırmışlar.