Eskiden komşuluk bir ihtiyaç değil, refleks gibiydi.
Kapı çalınmazdı mesela, "tak" diye açılırdı. Çünkü kapı zaten kilitli olmazdı.
Anahtar içerideydi, dışarıdan gelen zaten "bizden" sayılırdı.
Apartman dediğin şey beton değil, karakter topluluğuydu.
Her katta bir hikâye, her dairede bir teyze, her teyzenin de bir yorumu vardı.
Sabah kahvaltısında peynir bitse mesele değildi.
Bir alt kata inilir, "Abla iki dilim var mı" denirdi. O iki dilim peynirle birlikte günün dedikodusu, mahallenin son gelişmeleri ve üç kişinin karakter analizi de paket halinde gelirdi. Komşuluk sadece eşya alışverişi değil, hayat paylaşımıydı.
Bir çocuk ağladığında sadece annesi değil, üst kat, alt kat, yan daire de huzursuz olurdu. Çünkü o çocuk biraz herkesindi. Sokağa çıkıldığında kim kimin çocuğu belli değildi ama herkes birbirine "emanetti".
Akşam ezanı bir tür toplu geri çağırma sistemiydi.
Bağıran tek bir anne yoktu, mahalle komple seslenirdi.
Şimdi... Aynı apartmanda üç yıldır yaşayan insanlar var, birbirinin adını bilmiyor.
Asansörde göz göze gelmemek için telefonla sahte meşguliyet yaratılıyor.
"Merhaba" demek bile bir sosyal risk haline gelmiş.
Çünkü ya muhabbet uzarsa diye korkuluyor ya da "Fazla samimi" bulunmaktan çekiniliyor.
Eskiden komşu kapıyı çalıp "Çay koydum, gel" derdi. Şimdi biri kapıyı çalsa ilk refleks: "Kargo mu" Çünkü başka ihtimal kalmadı. Gelen ya paket ya problem. Sürpriz diye bir şey yok, varsa da genelde yönetici toplantısı.
Yeni komşulukta sınırlar çok net. Hatta fazla net.
O kadar net ki bazen insan, duvarın öbür tarafında biri yaşıyor mu emin olamıyor.
Gürültü olunca anlıyorsun sadece. O da ilişki değil, şikâyet üzerinden kurulan bir iletişim: "Saat kaç oldu hâlâ ses var." Eskiden komşunun televizyonunu dinleyerek dizi takip eden vardı. Şimdi aynı evde iki kişi farklı odada farklı ekran izliyor. Aynı çatı altında bile komşu olmuşuz birbirimize.
Komşuluk eskiden biraz müdahaleydi, biraz meraktı, biraz da haddini aşmaktı belki... ama içi doluydu.
Şimdi ise saygı var, mesafe var, sessizlik var... ama biraz fazla boşluk da var.
Eskiden kapılar açıktı, şimdi Wi-Fi şifresi bile kapalı.