Enflasyon tarafında artık önümüzü daha net gördüğümüz bir döneme girdik. Bir yandan aylık enflasyonun ana eğilimindeki düşüş belirginleşirken diğer yandan da yıllık enflasyondaki düşüş daha hissedilir hale geldi. Bunlar ilave olarak finansal piyasaların, reel sektörün ve vatandaşların da 12 ay sonrası enflasyon beklentileri giderek daha düşük oranlarda oluşmaya devam ediyor. Ancak halen kat edilecek yol olduğu için bir süre daha enflasyon konusu gündemin ana maddelerinden birisi olmaya devam edecek. Durum böyle olunca enflasyona ilişkin her türlü veri yakından takip ediliyor ve kıyaslamalara konu oluyor. Bu durumun en net örneği ise TÜİK'in TÜFE'si ile İTO'nun İstanbul Ücretliler Geçinme Endeksi yani daha yaygın kullanımı ile İstanbul enflasyonu oluyor.

Yapılan akademik çalışmalar İstanbul enflasyonunun Türkiye geneli TÜFE'den genellikle yüksek olduğunu ve değişkenlik göstermekle beraber belirli bir zaman içinde Türkiye enflasyonunun İstanbul enflasyonunu yakınsadığını gösteriyor. Bu bakımdan İTO'nun ölçtüğü İstanbul enflasyonu öncü bir veri olarak oldukça kıymetli olarak değerlendiriliyor. Bu değerlendirmeye ben de katılıyorum. Öte yandan zaman zaman İTO ile TÜİK ölçümleri arasında çıkan fark ciddi tartışmalara konu oluyor. Bu tartışmaları da faydalı bulmakla beraber İTO'nun ölçüm yöntemini revize etmesi gerektiğini de ifade etmek istiyorum. Peki neden

TÜİK 409 maddede 904 madde çeşidinin fiyatlarını takip ederken İTO 242 madde fiyatı derliyor. TÜİK bu madde sepetini her yıl uluslararası belli kurallar dahilinde derlerken İTO'nun madde sepeti 1995'ten beri neredeyse aynı. TÜİK bu maddelerin ağrılıklarını her yıl güncellerken İTO 1985'ten bu yana güncelleme yapmamış durumda. TÜİK'in baz yılı 2003 iken İTO'nun baz yılı 1995. TÜİK, Eurostat ve diğer ilgili uluslararası kuruluşlar tarafından önerilen kalite düzeltme yöntemlerini uygularken İTO gerek gördüğünde madde tanımlarını güncelliyor. En temel ayrım ise TÜİK 81 il merkezi ve 225 ilçeden fiyat toplarken İTO İstanbul içinde 15 bölgeyi takip ediyor. Dolayısıyla da dönem dönem iki ölçüm arasında ciddi farklılıklar ve dalgalanmalar karşımıza çıkıyor.