FIFA'dan 'ofsayt' açılımı
VAR penaltıları düzeltti ama ofsaytı mahvetti: Wenger'in milimetrik ölçümlere karşı çıkışı futbolun ruhunu kurtarabilir mi?
Yazı, VAR sisteminin penaltı ve kırmızı kart kararlarında başarılı olmasına rağmen ofsayt uygulamalarında futbolun tadını kaçırdığını savunuyor. Wenger'in önerdiği yeni ofsayt kuralının (tamamen ayrılmış pozisyon kriteri) Kanada'da test edilmesinin, futbola doğal kimliğini geri verebileceğini ileri sürüyor. Peki milimetrik hassasiyet yerine oyuncunun bulunduğu pozisyondan gerçekten avantaj sağlaması ölçütü futbolun tüm sorunlarını çözeceğini garanti edebilir miyiz?
VAR'dan önce futbolun birinci problemi 'penaltı' kararlarıydı. Hakem ne gördüyse o anda kararını vermek zorundaydı. Haklı veya haksız, geri dönüş mümkün değildi. Yüzlerce takım, binlerce haksız penaltı kullandı. Yine yüzlerce takımın binlerce buz gibi penaltısı buharlaştı...
Türkiye dahil VAR'ın penaltılar konusunda işe yaradığını düşünüyorum. 2018-2019 sezonundan bu yana onlarca hatalı penaltı kararı iptal edildi. Aynı şekilde onlarca pozisyon için VAR incelemesinden sonra penaltı kararı verildi. VAR'a rağmen verilen-verilmeyen onlarca penaltıyı da gördük elbette!
VAR uygulaması kırmızı kartlar konusunda da başarılı bence. Onlarca kırmızı kart, VAR incelemesiyle çıktı. Onlarca kırmızı kartın VAR'la iptal edildiğine de şahit olduk.
Peki, VAR sistemi ofsayt kararlarıyla ilgili tartışmaları sahiden bitirdi mi Malumunuz, VAR'ın özellikle futboldaki ofsayt kaosunu sona erdireceği iddia edilmişti...
İddialar böyleydi ama uygulama hiç de öyle olmadı. VAR'ın uygulanmaya başlamasıyla birlikte futboldaki ofsayt krizi daha da büyüdü. Milimetrik, mikroskobik tespitler yapıldı, onlarca gol iptal edildi veya geçerli sayıldı. Krampon ucu, omuz başı, kalça, diz, topuk ölçümleri yapıldı. Futbol, futbol olmaktan çıktı, işin tadı fena halde kaçtı.
Bir gol atılıyor doğru düzgün sevinemiyor ne oyuncular ne teknik adamlar ne de taraftarlar. Ya da çılgınca yapılan kutlamalar mikroskobik bir incelemenin neticesinde hüsrana dönüşüyor. Futbolun ruhu ölüyor, heyecan kayboluyor, sevinçler bile yapaylaşıyor...
Hal böyleyken futbol filozofu Arsene Wenger'in ofsaytla ilgili önerileri nihayet hayat buldu. Kanada Premier Ligi'nde (CPL) Forge FC ile Atletico Ottawa arasında geçen hafta oynanan maçta Wenger'in ofsayt kuralı için önerdiği değişiklik ve "challenge" sistemi ilk kez uygulandı.
Wenger'in tarifi gayet net ve tartışmaları büyük ölçüde ortadan kaldırabilecek nitelikte. Milimetrik ölçümlerin, üç boyutlu analizlerin futbolun ruhunu öldürdüğünü savunuyor Fransız futbol adamı ve bence çok haklı. Wenger, bir pozisyonun ofsayt olarak değerlendirilmesi için hücum oyuncusu ile savunmacının tamamen birbirlerinden ayrılmış olması gerektiğini ifade ediyor. Hücum oyuncusunun kafasının, bacağının, dizinin, kramponunun veya vücudundan başka bir bölümünün önde bulunmasının ofsayt olarak değerlendirilmemesi gerektiğini savunuyor.
FIFA onayıyla Kanada'da test edilmeye başlanan Wenger kuralları başarılı olursa, çok uzun yıllar sonra futbolda yeni bir dönemin kapıları açılabilir. En önemlisi, VAR müdahaleleri ve ofsaytla ilgili tartışmalar çok ciddi biçimde azalır ve futbol daha doğal bir kimlik kazanır.

4