Suriye sahasında uzun yıllardır devam eden parçalanmışlık, vekâlet savaşları ve fiilî bölünmeler, ilk kez bu denli kapsamlı ve koşulsuz bir entegrasyon metniyle karşı karşıya. Suriye Arap Cumhuriyeti ile SDG arasında, Suriye ordusunun sahadaki belirleyici üstünlüğü sonrasında ortaya çıkan "Ateşkes ve Tam Entegrasyon Anlaşması", yalnızca askerî bir mutabakat değil; aynı zamanda Suriye'nin üniter devlet yapısına evrilmesi yolunda stratejik bir dönüm noktasıdır.

Metnin ilk maddesinde yer alan derhal ve kapsamlı ateşkes ilanı, çatışmanın fiilen sona erdirildiğini tescil ederken; SDG unsurlarının Fırat'ın doğusuna çekilmesi, silahlı özerklik arayışının sona erdiğini göstermektedir. Bu, sahadaki çok başlı güvenlik yapılarının tasfiyesine yönelik açık bir adımdır.

SDG DOSYASI KAPANIYOR, SURİYE YENİDEN BİRLEŞİYOR

Takip eden maddelerle Deyrizor, Rakka ve Haseke vilayetlerinin idari ve sivil kurumlarıyla birlikte Şam'a devri, devlet egemenliğinin ülke genelinde yeniden tesis edilmesi anlamına gelmektedir. Özellikle mevcut personelin devlet kadrolarına entegre edilmesi, uzlaşmacı ve kapsayıcı bir devlet refleksinin öne çıktığını göstermektedir. Bu yaklaşım, iç savaş sonrası normalleşmenin temel şartlarından biridir.

Sınır kapıları ile petrol ve gaz sahalarının merkezi hükümetin denetimine geçmesi ise yalnızca güvenlik değil, ekonomik egemenlik açısından da kritik önemdedir. Devletin doğal kaynaklar üzerindeki kontrolünü yeniden sağlaması, terör ekonomisinin ve silahlı yapıların finansmanının sonlanmasına hizmet etmektedir. Üniter devletin olmazsa olmazı, mali ve enerji egemenliğidir.

Beşinci madde, SDG mensuplarının bireysel olarak Savunma ve İçişleri Bakanlıklarına entegre edilmesini öngörerek, kolektif silahlı yapıları ortadan kaldırmayı hedeflemektedir. Rütbe ve hakların korunması, entegrasyonun cezalandırıcı değil dönüştürücü bir çerçevede ele alındığını göstermektedir. "Kürt bölgelerinin özel statüsünün muhafazası" ifadesi ise kültürel ve idari hassasiyetlerin tanındığı, ancak siyasi ayrışmaya izin verilmeyen bir formülü işaret etmektedir.

GÜÇ YOLUYLA UZLAŞMA

PKK bağlantılı Suriye vatandaşı olmayan unsurların ülke dışına çıkarılması taahhüdü, Suriye'nin terörle arasına net bir mesafe koyduğunu ve komşu ülkelerin güvenliğini önceleyen bir yaklaşım benimsediğini ortaya koymaktadır. Bu madde, özellikle Türkiye başta olmak üzere bölgesel aktörler açısından ciddi bir güven artırıcı unsur niteliğindedir.