İklim değişikliği; çevre bilimlerinin, meteorolojinin veya ekolojik dengelerin konusu olmaktan çıkmış, gündelik hayatımıza her an etki eden temel meselelerden biri haline gelmiştir. Bugün iklim konusu; uluslararası güvenliğin, ekonomik kalkınmanın, enerji politikalarının, toplumsal adaletin ve küresel yönetişimin en önemli başlıklarından biridir.

Kuraklık, su kıtlığı, orman yangınları, biyolojik çeşitlilik kaybı ve aşırı hava olayları, devletlerin sınırlarını aşan ortak tehditler üretmektedir. Dolayısıyla iklim değişikliğiyle mücadele, insanlığın ortak geleceğine ilişkin siyasi, bilimsel ve ahlaki bir sorumluluğa dönüşmüştür.

İKLİM DİPLOMASİSİNİN YENİ MERKEZİ: TÜRKİYE

Türkiye'nin, Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı, COP31'e ev sahipliği yapacak olması, bu bakımdan sıradan bir uluslararası organizasyona ev sahipliği yapmanın çok ötesinde bir anlam taşımaktadır. Bu zirve, Türkiye'nin küresel sorunların çözümünde söz söyleyen, farklı coğrafyalar ve siyasi bloklar arasında diyalog geliştirebilen, uluslararası uzlaşma süreçlerine katkı sunan bir aktör olarak yükselen konumunu pekiştirme fırsatıdır.

Üstelik Türkiye, Avrupa, Asya, Afrika ve Orta Doğu arasında sahip olduğu jeopolitik konumunu bu kez iklim diplomasisinin merkezine taşıyacaktır.

COP31'in en önemli yönlerinden biri, uluslararası iklim müzakerelerinde taahhütlerden uygulamaya geçişi öncelemesidir. Çünkü Paris İklim Anlaşması sonrasında ortaya konulan hedeflerin gerçek hayatta karşılık bulması, finansman mekanizmalarının geliştirilmesi, teknolojik iş birliklerinin artırılması ve ülkelerin farklı kalkınma ihtiyaçlarının gözetilmesi gerekmektedir. Türkiye'nin gündeme taşıdığı İklim Uygulama Köprüsü yaklaşımı ve Sıfır Atık girişimi, bu anlamda çevre politikalarını somut projelerle buluşturabilecek önemli araçlardır. Özellikle döngüsel ekonomi, metan emisyonlarının azaltılması ve kaynakların verimli kullanılması, iklim mücadelesinin bilimsel ve ekonomik boyutlarını bir araya getirmektedir.

YENİ DÜNYANIN YENİ GÜÇ PARAMETRESİ

COP31'in Türkiye açısından asıl stratejik değeri, kamu diplomasisi ve yumuşak güç kapasitesine sağlayacağı katkıda ortaya çıkacaktır. Joseph Nye'ın kavramsallaştırdığı yumuşak güç, bir ülkenin askerî veya ekonomik kapasitesinin ötesinde; değerleri, kültürü, politikalarının meşruiyeti ve uluslararası toplumda oluşturduğu güven üzerinden etki üretebilmesidir. Türkiye, insani diplomasi, arabuluculuk girişimleri, kültürel ilişkileri ve uluslararası platformlardaki etkinliğiyle bu kapasitesini geliştirmektedir. COP31 ise Türkiye'nin bu birikimini çevre diplomasisi üzerinden küresel ölçekte görünür kılabileceği önemli bir zemindir.

Dünyanın çatışmalar, jeopolitik rekabetler ve derinleşen güvensizliklerle karşı karşıya olduğu bir dönemde iklim diplomasisi, farklılıkların ortak bir gelecek perspektifinde buluşturulabileceği nadir alanlardan biridir. Türkiye'nin burada üstleneceği rol, gelişmiş ülkelerle gelişmekte olan ülkeler, finansman sağlayıcılarla iklim krizinden daha fazla etkilenen toplumlar ve farklı siyasi yaklaşımlar arasında uzlaşı zemini oluşturmaktır. Bu yönüyle COP31, Türkiye'nin uyuşmazlıkların çözümünde diyalog ve iş birliğini önceleyen diplomatik kimliğini güçlendirebilir.