Neredeyse 31 Mart 2024'teki yerel seçimden beri CHP'nin (Bugünlerde Yeni Parti'nin) oy oranını konuşuyor, bu partinin AK Parti'nin hâlâ önünde olup olmadığını, önündeyse kaç puan önünde olduğunu merak ediyoruz.

Seçimden bu yana yapılan araştırmalar, CHP'de mutlak butlan kararıyla bir iç kriz yaratılana kadar bu parti ile AK Parti'nin hep araştırmaların hata payı içinde kalmak üzere başa baş olduğunu gösteriyordu.

Bazen AK Parti bir veya iki puan öne geçiyor, bazen de CHP aynı şekilde önde gözüküyordu ama bu gündelik oy değişimlerinin ötesinde bu iki parti arasında bariz bir farklılaşma araştırmalara yansımıyordu.

İki yılı aşkın süredir ben dâhil herkes bu iki parti arasındaki çekişmeye bakıyor ama korkarım gözden kaçırdığımız bir şey var:

AK Parti ister CHP'nin bir-iki puan önünde olsun ister gerisinde, eğer bugün konuşulan yüzde 33-37 arası oranlar geçerliyse Cumhur İttifakı'nın bir sonraki seçimde parlamentoda çoğunluğu kaybetmesine kesin gözüyle bakabiliriz.

Gerek seçimlerde yüzde 10 barajının düşürülmesi ve gerekse seçim ittifaklarına izin veren seçim sistemi sayesinde Türkiye parlamento seçimlerinde temsilde adaletin en yüksek olduğu dünya ülkelerinden biri hâline geldi.

Kimse hatırlamaz ama ben söyleyeyim: Türkiye'de temsilde adaletsizlik rekoru, AK Parti'nin tek başına iktidar olarak çıktığı 2002 seçiminde yaşandı. Atılan oyların yüzde 45'i parlamentoya yansımadı, çünkü oy verilen partiler yüzde 10 barajını aşamadı. Ondan önceki rekor 1999 seçimindeydi ve seçmen iradesinin yüzde 18'i Meclis'e yansımamıştı.

2007 seçiminde bu oran yüzde 13,1'e düştü; 2015'te yapılan iki genel seçimde temsilde adalet bir hayli iyiydi; sırasıyla yüzde 4,4 ve 2,6 oy Meclis'e yansımadı.

İttifak sisteminin uygulandığı 2018 genel seçiminde sadece yüzde 1,3 oy Meclis'e yansımadı; 14 Mayıs 2023'te ise bu oran yüzde 2,2'ye yükselmesine rağmen kabul edilebilir bir orandı.

Şimdi Mayıs 2028'de veya daha önce yapılacak seçimde de benzer bir durum olacağını varsaymalıyız; çünkü hem siyasette bir konsolidasyon var hem de dediğim gibi baraj yüzde 7'ye düştü ve ittifak kurmak mümkün.

AK Parti ve MHP'nin kurduğu, küçük ortak olarak BBP ve zaman zaman başka partilerin de yer aldığı Cumhur İttifakı, 2018'de yüzde 53,66 oy almıştı. 2023'te ittifaka Yeniden Refah da katıldı ama oy oranı yüzde 49,50'ye düştü.