Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'la gazeteci olarak tanışıklığım onun İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı olduğu döneme kadar gidiyor.
Gazetecilik mesleği sayesinde Turgut Özal'dan Süleyman Demirel'e; Bülent Ecevit'ten Erdal İnönü'ye, Mesut Yılmaz'dan Tansu Çiller'e ve işte dediğim gibi Tayyip Erdoğan'dan Abdullah Gül'e ülkemiz tarihine büyük izler bırakmış dev siyasi isimlerle tanışma, birlikte vakit geçirme imkanı buldum.
Bu isimlerle bir arada olduğumda hep gündelik haber kaygılarının ötesinde, onları tanımaya, onların temel karakter özelliklerini anlamaya gayret ettim.
Elbette bir insanı tanımak, anlamak çok iddialı şeyler. Kendi çocuğumuzu veya eşimizi ne kadar tanıyabiliyoruz ki
Ama yine de, karşımızdaki insanın bazı temel özellikleri konusunda bir kanaat edindiğini düşünüyor insan.
Bana soracak olursanız, benim Tayyip Erdoğan'ın karakteriyle ilgili yaptığım gözlemlerden bana en çarpıcı gelenlerinden biri onun 'mikro yönetim' düşkünlüğü.
Gerek Belediye Başkanı, gerek Başbakan ve gerekse Cumhurbaşkanı olarak devasa yönetim aygıtlarını yönetti. Bunu yapabilmek çok zor bir iş ve gerçekten büyük bir disiplin ister.
İdeali bu seviyede bir yöneticinin 'lider' olması, elindeki işleri başkalarına devretmesi ama o devrettiği insanları kesintisiz biçimde denetlemesi, onları kendi belirlediği tek bir yöne sevk etmesidir.
Modern liderlik hakkında yazılmış geniş bir kütüphane var; hemen hemen hepsinde liderliğin vizyon çizme, uyum içinde büyük ekipleri yönlendirme ve yönetme becerisi olduğu anlatılıyor.
Liderden beklenen ayrıntılarla uğraşmak değil, genel yönelime nezaret etmek. Geminin kaptanı çarkçıbaşının makineleri yağlama takvimini bilmeyebilir ama çarkçıbaşısının bu işlemi ihmal etmeden yaptığını kontrol eder. Dümeni elinde tutmaz ama dümeni tutana hangi yöne hangi hızda gidileceğini söyler.
Ama diyorum ya Tayyip Erdoğan, böyle 'makro yönetim' işleriyle ilgilendiği gibi, sanki çok vakti varmış gibi mikro konularla da yakından ilgilenir. Bazen bir bakanın, bazen bir yüksek bürokratın, bazen de daire başkanı seviyesindeki bir orta bürokratın bile işiyle ilgilenir. Hatta üstüne hiç vazife olmayan konularda da mikro yönetim yapma alışkanlığı var.
Tabii, tanıdığım diğer lider içinde de benzer davranışlar sergileyenler vardı. Mesela Turgut Özal, mikro yönetime pek düşkündü. Mesut Yılmaz da öyleydi. Tansu Çiller her konuda bir fikri olduğu için, kendisiyle uyum içinde çalışacak bir ekibi hiçbir zaman tam olarak bir araya getiremedi.
Tayyip Erdoğan'ın belediye başkanlığı döneminde İstanbul'un Boğazdaki gözde semti Bebek'in kenarındaki bir gecekondu mahallesinde, mahallelinin cami isteğini, göze batmayacak bir camiye çevirip kendisinin bizzat sanki mimarmış gibi bu küçük caminin planını çizmişliği bile vardır.
Onun mikro yönetimi konusunda çok sayıda örnek anektodum var. Bunlardan bir tanesi mesela bir özel bankanın sattığı bir "kupon arazi"nin satışını o bankanın patronundan önce öğrenmiş olması.
Bir başkası, bugün yeğeni Erişah Arıcan'ı bol bol konuştuğumuz Prof. Dr. Aydın Ayaydın'ın Bodrum'daki ünlü Mandarin Evlerinden aldığı evin bir bölümünün orman arazisi içinde kalması yüzünden 117 metrekare orman alanını orman olmaktan çıkartmak için yayınladığı kişiye özel Cumhurbaşkanlığı kararı.
Dediğim gibi Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın mikro yönetim merakına ilişkin irili ufaklı onlarca örnek sıralayabilirim. Bu örnekleri sadece ben bilmiyorum, en çok onun yakın çalışma arkadaşları biliyorlar ve bu durum bir kural olarak benimsenmiş durumda. Hemen her şeyden Erdoğan'ın er veya geç haberi olacağı varsayıldığı için o yakın çevredeki insanlar en insani veya özel hayata dair adımlarını bile önceden Erdoğan'a haber verme ihtiyacı duyuyor.
Eğer önceden haberi olmazsa ne yaptığı da biliniyor: Bir danışmanına yeni evini nasıl olup da satın aldığını sorabiliyor; bir bakanının evliliğindeki sarsıntıyı konu edebiliyor; bir başkasının özel hayatıyla ilgili kendisine ulaşan dedikoduyu gece vakti o kişinin evine bizzat giderek kontrola da kalkışabiliyor.
Her şeyi bilmeye, her şeyi yönetmeye dair bu derin arzunun kökeni de sanki belirgin. Hazreti Ömer'e atfedilen "Dicle kenarında kaybolan koyun" meseli, en sevdiği mesellerden biri. Herkesin ondan "Hazreti Ömer adaleti" beklediğini de görüyorum; belki kendisini en çok Hazreti Ömer'le özdeşleştirmeye, hayatta en çok onu örnek almaya çalışıyor; en azından etrafı onun için böyle düşünüyor.
Zaten bir kez daha görüyoruz, şu son fon soygununda Ak Parti içinden gelip de eleştirel tutum alan herkes, özellikle sosyal medyada bir eleştiri yapacağı zaman bunu Cumhurbaşkanı'na yazılmış bir dilekçe gibi yazmaya özen gösteriyor. Bu yolla hem Cumhurbaşkanı bu yaşanan olayın dışında tutuluyor hem de adalet sadece ve sadece ondan bekleniyor, ondan isteniyor. Bir zamanlar Hazreti Ömer'den beklendiği gibi...
Daha önce de yazdım, ben olsam bu dilekçelere sinirlenirim, "Kardeşim burada devlet yönetiyoruz kabile değil, adaleti benden değil devletten beklemelisiniz" derdim ama o öyle değil. Hoşuna gidiyor adaletin kendisinden istenmesi ve beklenmesi, Hazreti Ömer yerine konması.
İnsanlar, yargıdan, adaletten, hatta Allah'tan korkmuyor, ama ondan korkuyorlar.
Şimdi bu denli büyük bir "mikro yönetim" merakı olan insanın bugün ortaya çıkan ve sanılandan çok daha büyük olduğu her geçen gün biraz daha belirginleşen fon soygunundan önceden haberi olup olmadığı tartışılıyor.
Bir kısım insan, onun bu her şeyi bilme arzusunu göz önüne alarak, "Bilmemesi mümkün mü" diyor. Bu bir soru değil, yargı cümlesi.
Bir başka kısım insan ise "Haberi yoktu, öğrenince çok sinirlendi" diyor.
Hangi tez daha doğru Birinci tezi, yani Cumhurbaşkanı'nın bu olan biteni öteden beri bildiğini kanıtlayacak hiçbir veri yok elimizde; bu tez zaten Erdoğan'ın anlatmaya çalıştığımkarakter özelliğinden hareketle ortaya atılan "Olsa olsa" türü varsayıma dayalı bir tez.
O yüzden, aksi ispat edilene kadar ikinci tezin doğru olduğunu düşünmemiz gerek. Yani Erdoğan da olup biteni bizimle birlikte, 16-17 eylül günü bu fonlar tasfiye edilmek zorunda kalınca öğrendi.
Olan biteni öğrenince sinirlenmesi çok doğal. Çünkü ortada çok büyük bir soygun var. Üstelik Cumhurbaşkanının sahiden çok sinirlenmesi lazım, çünkü bu soygunun onun tek başına atadığı devlet kurumlarındaki yöneticilerin doğrudan katkısıyla gerçekleşmiş olması sorumluluğun bir bölümünü de onun üstüne yıkıyor. Düşünsenize haberiniz bile olmayan bir soygundan sorumlu tutulacaksınız. Bir sebep daha var tabii: Bu soygun siyaseten Erdoğan'ı yıpratıyor, daha da yıpratacak, çünkü bu sorumluluk tartışması hiçbir zaman bitmeyecek.

2