Cumhuriyet kimsenin aile mirası değildir

Türkiye'de siyasetin en büyük açmazlarından biri, ilkelerin kişilere göre değişmesidir.

Aynı davranışı birisi yaptığında kıyameti koparanlar, kendi siyasi mahallelerinden biri yaptığında susmayı tercih edebiliyor. Dün şiddetle karşı çıktıkları bir düşünceyi bugün savunabiliyor, dün savundukları demokratik değerleri bugün kolaylıkla unutabiliyorlar.

Oysa ilke dediğimiz şey, şartlara ve şahıslara göre değişmez.

Adalet, yalnızca sevdiklerimiz için istediğimiz bir ayrıcalık değildir. Demokrasi de yalnızca bizim desteklediğimiz insanların yararlanacağı bir yönetim biçimi değildir.

Bunları neden söylüyorum

Son zamanlarda Türk siyasetinde dikkatimi çeken bir tartışma var.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın, kendisinden sonra oğlunu, damadını veya yakın çevresinden bir ismi Cumhurbaşkanlığına hazırladığına ilişkin haberler ve iddialar gündeme geldiğinde bazı çevrelerden çok sert tepkiler yükseliyor.

"Türkiye Cumhuriyeti padişahlık mı"

"Babadan oğula saltanat mı devredilecek"

"Bu ülke bir ailenin mülkü mü"

Bu soruların sorulmasını son derece doğal karşılıyorum. Cumhuriyetin ruhuna, demokratik geleneklere ve liyakat ilkesine ilişkin her tartışma yapılabilmelidir.

Ancak benim asıl üzerinde durmak istediğim mesele başka.

Ekrem İmamoğlu'nun Cumhurbaşkanı adayı olamaması ihtimalinde, eşi Dilek İmamoğlu'nun adaylığının gündeme getirilmesi karşısında aynı sorular neden sorulmasın

Erdoğan'ın oğlu veya damadı için gösterilen hassasiyet, İmamoğlu'nun eşi için de gösterilmeli değil midir

Yoksa Cumhuriyetin ilkeleri siyasi tercihlerimize göre mi değişiyor

Mesele Erdoğan veya İmamoğlu Meselesi Değildir!

Öncelikle bir hususun altını çizmek isterim.

Ben ne Erdoğan'ın oğlunun ne damadının ne de İmamoğlu'nun eşinin sırf aile bağlarından dolayı siyasetten uzak tutulmasını savunuyorum.

Böyle bir anlayışın demokratik hukuk devletiyle bağdaşmayacağını da biliyorum.

Bir insanın babası Cumhurbaşkanı diye siyaset yapma hakkı elinden alınamaz. Bir kadın, eşi siyasetçi diye Cumhurbaşkanlığına aday olma hakkından mahrum bırakılamaz.

Ancak adaylığın gerekçesi kişinin birikimi, siyasi tecrübesi, toplumsal karşılığı ve liyakati olmalıdır.

Bir siyasetçinin yakın akrabası olmak, başlı başına bir siyasi yeterlilik belgesi değildir.

Cumhuriyet, soyadlarının değil, millet iradesinin egemen olduğu rejimin adıdır.

Mesele tam da burada başlıyor.

Biz kişiler üzerinden değil, ilkeler üzerinden konuşmayı ne zaman öğreneceğiz

Dünyanın Siyasi Tarihi Aile Örnekleriyle Doludur

Dünyaya baktığımızda siyasetin aileler üzerinden yürütüldüğü pek çok örnekle karşılaşıyoruz.

Amerika Birleşik Devletleri'nde George H. W. Bush Cumhurbaşkanlığı değil, Başkanlık yaptı. Yıllar sonra oğlu George W. Bush da aynı makama seçildi.

Peki, Amerika'da bu durum monarşi anlamına mı geldi

Elbette hayır.

ünkü her ikisi de ayrı seçim süreçlerinden geçti ve seçmenlerin oylarıyla göreve geldi.

Hillary Clinton da eski Başkan Bill Clinton'ın eşi olmasına rağmen senatörlük yaptı, Dışişleri Bakanlığı görevinde bulundu ve 2016 yılında başkan adayı oldu.

Kimse yalnızca Clinton soyadını taşıdığı için onun adaylık hakkının ortadan kaldırılmasını isteyemezdi. Fakat seçmenler de kendisine sırf bu soyadını taşıdığı için oy vermek zorunda değildi.

Hindistan'da Nehru-Gandhi ailesi uzun yıllar siyasetin merkezinde yer aldı.

Jawaharlal Nehru'nun kızı İndira Gandhi, ardından torunu Rajiv Gandhi başbakanlık yaptı.

Bu örnek, demokratik seçimlerin bulunduğu ülkelerde bile siyasi ailelerin ne kadar güçlü olabildiğini gösteriyor.

Pakistan'da Zülfikar Ali Butto'nun ardından kızı Benazir Butto başbakan oldu. Daha sonra Benazir Butto'nun oğlu Bilaval Butto Zerdari de siyasette önemli görevler üstlendi.

Bütün bu örneklerden çıkarılması gereken ders şudur:

Aileden siyasetçi çıkması başka şeydir, siyasetin ailelerin doğal mirası hâline getirilmesi başka şeydir.

İkisini birbirine karıştırmamak gerekir.

Türkiye Cumhuriyeti'nin Kuruluş Felsefesi

Gazi Mustafa Kemal Atatürk, Cumhuriyeti ilan ederken egemenliğin kaynağını bir hanedandan alıp millete teslim etti.

Bu değişim yalnızca devletin yönetim biçiminde yapılan bir düzenleme değildi.

Asırlardır devam eden bir siyasi anlayışın değişmesiydi.

Artık ülkenin geleceği bir ailenin doğuştan sahip olduğu haklarla değil, milletin iradesiyle belirlenecekti.

Cumhuriyetin en büyük kazanımlarından biri budur.

Ama Cumhuriyeti yalnızca seçim sandığından ibaret görürsek onun ruhunu eksik anlamış oluruz.

Cumhuriyet aynı zamanda fırsat eşitliğidir.

Cumhuriyet, Anadolu'nun yoksul bir köyünde doğmuş bir çocuğun da ülkesinin en yüksek makamlarına ulaşabilme imkânına sahip olmasıdır.

Cumhuriyet, bir kişinin önüne soyadından dolayı kırmızı halı serilmemesi, başka bir kişinin önüne de ailesinden dolayı engel çıkarılmamasıdır.

İşte benim savunduğum anlayış budur.

Bizim Mahallenin Yanlışı, Başkasının Doğrusu Olamaz!