İran'da cenaze merasimleri diğer ülkelerden çok çok farklıdır... Dinî lider Ali Hamaney'in ABD – İsrail saldırısı sonucu öldürülmesinden tam dört ay sonra, bir hafta sürecek ve 20 milyon kişinin katılacağı cenaze töreni başladı.

1979'da Şah Rıza Pehlevî Rejimini deviren İran devrimi lideri Humeyni, 1989 yılında vefat ettiğinde, cenaze töreninden yansıyan görüntüler pek çok yönden hayret uyandırmıştı. Humeyni'nin cenazesine katılan yüz binlerce insan onun tabutuna dokunabilmek için birbirlerini çiğnedi... O derece kaos ve kargaşa yaşandı ki, tabut yerlere düştü ve içindeki ceset de kefenden sıyrıldı... O günkü resmî rakamlara göre ne az sekiz kişi hayatını kaybetmişti. Fakat daha sonraki haberlerde farklı kaynaklardan farklı ölüm ve yaralanma bilgileri yansıdı. Bu bilgilere göre on binden fazla insan cenazedeki izdihamdan dolayı bayılmak suretiyle fenalık geçirmiş veya ezilme sebebiyle yaralanmıştı... İfrat ve tefritin her türlü misalinin yaşandığı İran'daki cenaze törenleri gerçekten ibret vericidir. 3 Ocak 2024 tarihinde, Kirman şehrinde yine cenaze ve mezarla ilgili çok büyük olaylar yaşandı. Devrim Muhafızlarının en büyük ordusu olan Kudüs Gücünün komutanı Kasım Süleymani, 3 Ocak 2020 yılında, Irak'ta ABD tarafından tertiplenen bir suikastla öldürülmüştü... Süleymani'nin katlinin dördüncü yılında, Kirman şehrindeki mezarı etrafında toplanan kalabalığa yapılan bir bombalı saldırı sonucu en az 84 kişi hayatını kaybetmişti...

28 Şubat 2026 tarihinde Amerika – İsrail ortak saldırısı sonucu, beraberinde yaklaşık kırk kişilik üst seviye yönetici ve komutanla birlikte öldürülen eski dinî lider Ali Hamaney için dört ay sonra bir cenaze töreni tertipleniyor. Bir hafta sürecek törenin ilk günü devlet protokolü bölümünü teşkil etti. Türkiye'den Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz katıldı. Bugün itibarıyla törenin diğer bölümleri, başka bir ifadeyle daha ziyade halkın iştirak edeceği safhalar başlıyor... Hamaney'in cenazesi, Kum şehrinin ardından Irak'ın Necef ve Kerbela şehirlerine götürüldükten sonra tekrar İran'a getirilip Meşhed'de toprağa verilecek. Bir hafta boyunca yaklaşık 20 milyon kişinin katılacağı söylenen bu cenaze töreninde asayiş meselesi ayrı bir problem teşkil ediyor. İsrail ve ABD cenahından gelen tehditler malum. Bu tehditler sebebiyle Ali Hamaney'in oğlu ve halefi Mücteba Hamaney'in cenaze törenine katılmayacağı açıklandı. Muhtemel saldırı tehlikesine karşılık çok sıkı emniyet tedbirlerinin alındığı belirtiliyor... Ancak bugüne kadar İran coğrafyasında çok sayıda suikast gerçekleştirilmiş olduğu için ciddi manada tedirginlik söz konusu.

Bu arada İranlı yetkililere saldırı teşebbüsü konusunda, yeni yeni bilgiler ortaya çıkıyor!.. Amerikan New York Times ve Washington Post gazetelerinin haberine göre nisan ayında, Pakistan'da yapılan görüşmelere katılan İran Meclis Başkanı Kalibaf ve Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi'ye yönelik bir suikast teşebbüsünü bizzat ABD'li yetkililer İran makamlarına haber vermiş Biraz tuhaf bir durum değil mi Düne kadar İsrail ile birlikte İranlılara yönelik sayısız suikast planlayıp uygulayan Amerika ne oldu veya nasıl oldu da bu defa suikastın önüne geçti Bahse konu gazetelerin verdiği bilgiye göre, Kalibaf ve Erakçi'yi taşıyan uçağa dönük suikast ihbarı (İsrail'e ait iki askerî uçağın Irak semalarından İran hava sahasına girdiği yolunda iddialar var...) ABD'li yetkililer tarafından İran cenahına aktarıldı. Bunun üzerine suikast hedefi olma ihtimali bulunan uçak, Meşhed şehrine acil iniş yaptı. Daha sonra Meclis Başkanı ile Dışişleri Bakanı sekiz saatlik bir yolculuğun ardından Tahran'a ulaştı... Evet, İsrail'in başından beri, ABD - İran arasında savaş yerine barış müzakereleri yapılmasından fena hâlde rahatsız olduğu herkesçe biliniyor. Ve İsrail'in bu müzakere sürecini sabote etmek için her yola başvurduğu da malum... Gelinen noktada ABD menfaatleriyle İsrail hedefleri arsında bir ayrışma ve zıtlaşmanın şiddetli biçimde cereyan ettiği artık çok aşikâr. ABD ile İsrail arasındaki arka kapı diplomasisinin yoğun gayretlerine rağmen giderek daha çok zıtlaşan tavır ve tutum, iki ülke arasında olumsuz hava oluşturuyor. Donald Trump malum kaba üslubu ile ara sıra Netanyahu'ya karşı amiyane tabirle sert yapsa da sonuç pek fazla değişmiyor. Çünkü İsrail'in ve bilhassa insan kasabı Netanyahu'nun ABD'de kuvvetli torpili var. Bildiniz Yahudi sermayesi ve lobiler!... Kongre'nin her iki kanadında İsrail taraftarları çok faal ve etkili. Şimdilerde Gazze'deki katliam ve soykırım sebebiyle dünyada yükselen tepkilerden Amerikan kamuoyu da etkilenmiş olmakla birlikte son kertede İsrail tarafı ağır basıyor...