Dünyayı yöneten üçlü buluşunca ne konuşacak

Dünya siyasetinin en güçlü üç aktö­rü, daha önce benzeri görülmemiş bir zir­ve için bu hafta aynı masaya oturmaya ha­zırlanıyor. Dile kolay, ABD Başkanı Donald Trump, Rusya Dev­let Başkanı Vladimir Putin ve in Devlet Başkanı Xi Jinping, Perşembe günü ilk kez üçlü bir zirvede bir araya gelecek. in'in Shenzhen kentinde gerçekleştire­ceği görüşme, yalnızca üç nükleer gücün liderini bir araya getirmesi açısından değil, uluslararası siste­min geleceğine ilişkin taşıdığı me­sajlar bakımından da tarihi önem taşıyor. Ukrayna savaşından Or­tadoğu'daki çatışmalara, nükleer silahsızlanmadan ABD-in tica­ret savaşlarına kadar dünyanın en önemli krizlerinin üç liderin ma­sasında olması bekleniyor. Ancak bu zirvenin asıl önemi, hangi so­runların çözüleceğinden çok, kü­resel güç dengelerinin nasıl yeni­den şekilleneceğinde yatıyor. Pe­ki, bu üç lider bir araya gelince masada ne konuşacak Zirvenin kazananı kim olacak Gelin olası ihtimalleri masaya yatıralım.

Xi Jinping'in diplomatik zaferi

Zirvenin en büyük kazana­nı, görüşmeler henüz başlama­dan in lideri Xi Jinping olabi­lir. ünkü Washington ile Mos­kova'yı in topraklarında aynı masaya oturtmak, Pekin'in kü­resel diplomasi açısından el­de ettiği önemli bir başarı ola­rak değerlendirilebilir. in uzun zamandır ABD merkezli ulusla­rarası düzene alternatif, çok ku­tuplu bir dünya düzenini savu­nuyor. Xi'nin Trump ve Putin'i ağırlaması, Pekin'in yalnızca ekonomik ve askeri bir güç değil, küresel krizlerin çözümünde söz sahibi bir diplomatik merkez ol­duğu iddiasını da güçlendirecek.

Putin'in Ukrayna hesabı

Rusya açısından zirvenin en önemli başlığı kuşkusuz Ukray­na olacak. Dört yıldır devam eden savaşta Moskova, askeri kazanım­larını diplomatik masada güvence altına almayı hedefliyor. Putin'in üçlü zirve önerisinin arkasında da Ukrayna'nın geleceğinin Washin­gton, Moskova ve Pekin arasında müzakere edilmesi düşüncesi bu­lunuyor. Böyle bir format, Rusya'ya uluslararası meşruiyet kazandırır­ken Ukrayna ve Avrupa'nın kendi güvenliklerini ilgilendiren karar­larda dışarıda bırakılması riskini beraberinde getiriyor.

Trump'ın önceliği nükleer silahlar ve İran

Trump ise zirveden somut bir diplomatik başarıyla ayrılmak is­tiyor. Cumhuriyetçilerin ara se­çimlerde yaşadığı yenilginin ar­dından Trump açısından dış po­litikada elde edilecek bir başarı, içeride kaybettiği siyasi desteği yeniden kazanmanın araçların­dan biri olabilir. Washington'un önceliği nükleer silahların sınır­landırılması ve İran Savaşı. An­cak nükleer silahsızlanma konu­sunda üç ülkenin çıkarları bir­birinden oldukça farklı. ABD ve Rusya dünyanın en büyük nük­leer cephaneliklerine sahipken in, henüz bu iki ülkeyle aynı se­viyede değil. Dolayısıyla Pekin'in kendisini Washington ve Mosko­va ile eşit yükümlülükler altına sokacak bir anlaşmaya yanaşma­sı beklenmiyor. Ortadoğu'da ise tablo daha karmaşık. ABD ve İsra­il'in İran'a karşı yürüttüğü savaş, Washington ile Pekin ve Moskova arasındaki görüş ayrılıklarını de­rinleştirdi. İran'ın in için önem­li bir enerji tedarikçisi, Rusya içinse stratejik ortak olması, üç liderin ortak bir çözüm üzerinde uzlaşmasını zorlaştırıyor.