OSMANLI Devleti'nin ilk müzik okulu olan Darülelhan'dan devraldığı müzik mirasını günümüze taşımak üzere 2011 yılında Gönül Paçacı Tunçay'ın öncülüğünde kuruldu İstanbul Üniversitesi Osmanlı Dönemi Müziği Uygulama ve Araştırma Merkezi (OMAR).

Merkez kısa sürede çok önemli çalışmalara imza attı. Pek çok klasik müzik bestesini unutulmaktan kurtardı. 20 bini aşan tarama yapıldı ve 2 bin 500'den fazla eski yazı nota kamuya açıldı. Yayınlar, konserler ve orijinal belgelerden hareketle yapılan stüdyo kayıtlarıyla büyük bir veri tabanı oluşturuldu ve erişime açıldı.

Merkez, 1924-1925'te 7 sayı çıkmış olan müzikoloji ve müzik kültürü dergisi Darülelhan'ı 92 yıl sonra tekrar yayınlamaya başladı.

Çöpe atılan notalar

2009 yılında vefat eden önemli koleksiyoner Etem Ruhi Üngör'ün zengin kütüphane-arşivi ve 600'den fazla enstrümanı kapsayan koleksiyonu ile Türk musikisinin çeşitli alanlarında, akademisyenlikte, icra alanında ve TRT'de yönetici olarak bulunan Nevzat Atlığ, bütün sözlü arşiv birikimini OMAR'a bağışladı.

OMAR'ı kurup müzik tarihi adına çok önemli çalışmalara imza atan Gönül Paçacı Tunçay geçen yıl kurumdan emekli oldu. Yerine sanatçı ve akademisyen Doç. Dr. Aylin Şengün Taşçı atandı.

Mirgün Köşkü

Emirgan'daki tarihi Mirgün Köşkü'nde faaliyetlerini sürdüren OMAR'dan gelen son haber endişe verici bir fotoğraf oldu. Üst üste yığılmış siyah çöp poşetlerini gösteren bir fotoğraf. Gönül Paçacı Tunçay göndermişti. Poşetlerin içinde ne olduğunu anlatıyordu. Bin bir emekle kurduğu merkezin el yazısıyla çoğaltılmış nota arşivi. Yeni göreve başlayan müdür artık o notaların bilgisayarlarda kayıtlı olduğunu söyleyerek çöpe atılmasını istemişti.

Gönül Paçacı Tunçay bu iç burkan fotoğrafla birlikte yaşananları ve nota arşivini nasıl kurtardığını anlattığı bir de e-posta gönderdi. Arşivin nasıl oluşturulduğunun ve çöpe gitmekten nasıl kurtarıldığının ilk ağızdan hikâyesi:

Doç. Dr. Aylin Şengün Taşçı- Gönül Paçacı Tunçay

USTA SANATÇILARIN İMZALARI BULUNUYOR

"OMAR'ı kurup, o dönem Bakan olan Nabi Avcı'nın da desteğiyle Mirgün Köşkü'ne geçtiğimizde değil oturacak sandalye, binaya elektrik, su vs bağlanmamıştı. Yalnızca Kadıköy'deki konservatuvardan bin bir zorlukla ve imza karşılığında aldığım iki dolap dolusu, fihristi ve 3000'e yakın dosya içinde tasnifli binlerce sayfa notalık arşivimizi, girişte bir odaya kutuların içinde koyduk. Bu notalar kurumda 1940'ların başından itibaren oluşmuş bir klasik repertuarın zaman içinde gelişerek ve üzerine eklenerek biriktiği bir toplamdı. Bazı dosyalarda 1928 öncesi 120 tanesi eski harflerle basılmış 180 parça Darülelhan Külliyatı'nın büyük boy notalarının da bulunduğu; daha sonra Necdet (Koyutürk), Sami, Ziya (Akyiğit) gibi notistlerin önce şapografla, sonra da mumlu kâğıda yazıp teksir makinası ile çoğalttığı binlerce nota mevcuttu. Bir bakıma ülkemizdeki nota yazım ve yayım tarihini de gözlemleyebileceğimiz bu malzeme, şimdilerde bilgisayar programlarında yazılan tek tip notalara alışkın müzisyenlere bir şey ifade etmeyebilir ama tam da bunu söylemek istiyorum: İşin emek boyutunu, bireysel yazım üslubu ve kaligrafi farklarını da düşündüğümüzde bu malzemeler oldukça önemlidir.