1985 nüfus sayımı sonuçlarına göre, Samsun il nüfusu 1.108.710.

Aradan 40 yıl geçiyor.

2025 nüfus sayımı sonuçlarına göre, Samsun il nüfusu 1.392.403

40 yılda nüfus artışı %26

Aynı dönemde Türkiye'nin nüfusu %70 artışla 50 milyon 664 binden 86 milyon 092 bine yükseliyor.

Büyük illerimizde (yeni illerin etkisinden arındırılmış şekilde) en büyük nüfus artışı yüzde 212 ile Antalya ve yüzde 200 ile Tekirdağ'da yaşanıyor. Nüfusu hızlı artan diğer büyük illerimiz ise şunlar: Kocaeli %191, Şanlıurfa %185, İstanbul %175 ve Bursa ile Gaziantep %146...

1985 yılında İstanbul, Ankara, İzmir, Konya, Adana ve Bursa'dan sonra Samsun Türkiye'nin 7. büyük iliyken şimdi 16. sıraya gerilemiş durumda.

Antalya, Gaziantep, Şanlıurfa, Kocaeli, Mersin, Diyarbakır, Hatay, Manisa ve Kayseri, Samsun'u gelip geçen iller oldu.

Peki, Samsun hiç büyümedi mi Evet, büyüdü ama rakiplerinin gerisinde büyüdü.

2000-2024 yılları içerisinde Türkiye sabit fiyatlarla 3,18 kat büyürken Samsun 2,78 katlık büyümede kaldı.

İki yakasında iki ovası bulunan Samsun tarımda bu 25 yılda 1,10 kat büyürken Türkiye'nin tarım büyümesi 1,78 kat oldu.

Bilgi ve iletişim sektöründe Türkiye 5,25 kat büyüme gösterirken Samsun 3,49 katlık büyümede kaldı.

"Samsun örneği neden önemli" derseniz ilk söyleyeceğimiz cümle şudur: Beyin göçü...

Bir yerden iyi eğitimliler göç ediyorsa oranın geleceği parlak değildir.

Hatta daha acı bir cümleyi kurayım: Bir yerde yönetimin (iktidarın) oy oranı ile eğitim oranı ters orantılı ise oradan korkun.

Samsun örneğine nüfus ve beyin göçü sonrası oy oranı açısından da baktığımızda aynı şeyi görüyoruz: Kırsala-kenar semtlere gittikçe iktidarın oy oranı artıyor. Hem de beyin göçü olan bir ilde.

Taban Sınıf hakimiyeti veya Taban Sınıf anlayışı...

2025 yılında Türkiye genelinde en zengin yüzde 10'luk kesimin gelirden aldığı pay %32,8.

Samsun (Tokat, Çorum, Amasya dahil) zengin kesimin gelirden aldığı pay %35,6. Samsun özelinde zengin kesimin aldığı pay daha yüksek. Çünkü iç bölgelerde gelir dağılımı daha düzgün.

Türkiye genelinde en fakir yüzde 10'luk kesimin gelirden aldığı pay %2,40 iken Samsun'da bu oran yüzde 2,18.

Bunu şöyle izah etmeye çalışalım: Samsun'un en fakir kesimi, Türkiye ortalaması kadar gelirden pay almak için gelirinin yüzde 10'unu kaybetmiş durumda.

Burada kritik soru şu:

İki ovasına rağmen tarımı küçülen ve gelir dağılımı bozulan bu ilimizde, iktidar nasıl oluyor da kırsalda oy oranını hiç kaybetmiyor