Şartlar zor...

Hem ihracat tarafı sıkıntılı hem iç piyasa.

Maliyet baskısı ile faiz baskısı beraber yürüyor. Özellikle dış ticaret açısından içeride artan maliyetler dışarıya yansıtılamıyor.

Defalarca söyledim ama tekrar edeyim: Eskiden kur baskısı (değerli TL) olduğunda faiz ucuzdu. Oysa şimdi hem faiz pahalı hem de TL pahalı.

Çifte kıskaç.

Üretici zorda ama rantçı acayip karda.

Örneğin bir gayrimenkulünüz var diyelim. 4 yıl önce fiyatı 100 bin dolar ise şimdi en az 200 bin dolara çıktı. O gayrimenkulün amortisman süresi 30 yıldı. Bu demektir ki kirası 278 $...

Şimdi gayrimenkulünüz en az 200 bin dolar oldu. Ama amortisman süresi 30 yıldan 15 yıla düştü. Eğer eski amortisman süresi geçerli olsaydı kiranız 278*2 = 556 $ olacaktı. Oysa amortisman süresi de yarı yarıya düştüğü için artık kiranız 556*2) =1.112 $ etmektedir. Gayrimenkul fiyatı dolar bazında 2 kat artarken kirası 4 kat artıyor.

Bu oranlar elbette mutlak değil. Ama burada yaklaşık değerleri veriyorum...

Son 4 yılda hangi üretici ve/veya ihracatçı böyle bir para kazanabildi Sanayideki daralma her şeyi ifade ediyor olmalı.

Lakin bir yer daha bu dönemde çok para kazandı. DEVLET

Başkasının parasını başkası için harcayan kurum...

Bundan yaklaşık 4 yıl önce devlet (Merkezi Bütçe) 150 milyar dolar para topluyordu. Mart sonu itibari ile son 12 ayda toplanan para artık 352,2 milyar dolara ulaştı.

Muhteşem bir rakam.

Bakın bu para nakit gerçekleşmesi. Yani kasaya giren para...

Son 12 ayda 352 milyar lira toplayan Merkezi Yönetim 338,4 milyar dolar faiz dışı ve 57,4 milyar dolar da faize para harcamış.

Kamunun para toplaması ve para harcaması mutlak anlamda zararlı veya karlı değildir. Burada bazı ayrıntılara bakmamız gerekiyor.

1-) Önce para toplama kısmına bakalım: Kamu ısınan ekonomide para topluyorsa sorun değildir. Hatta faydalıdır da... Lüksten ve lükse varan tüketimden ne toplarsanız kardır. Lakin işletmeden, üretimden ve de maliyet artırıcı kesimden para topluyorsanız eyvah...

2-) Harcama kısmı da mutlak anlamda kötü veya iyi değildir. Mesela tarım için sulama ya da üretim için ucuzlatıcı harcama kötü değildir. Lakin harcamanız faiz ve ranta (3-5 müteahhide) gidiyorsa eyvah...