Şu günlerde en fazla tartışılan konu asgari ücret meselesi. Erdoğan "Kefenin cebi yok, elinizi tutan mı var" diyerek patronlara seslendi. Yani "Siz asgari ücrete bakmayın, daha çok verin" diyor.

O zaman gelin ücretlerdeki durumumuza bir bakalım.

Burada verileri tek aylık değil dolar bazında 12 aylık ortalamalar üzerinden vereceğiz. Çünkü bazı aylar pirimler veriliyor ve bunu da aylık ücrete katarak ortalama alacağız. Grafikleri de dolar bazında vereceğiz ki, kısa süreli değişimleri daha net görebilelim.

Bir örnekle izah edelim: Kasım ayında açlık sınırı 29.828 TL ve bunun dolar karşılığı 705,6 $ ediyor. Ama kasım itibari ile 12 aylık açlık sınırının dolar karşılığı 652,3 $. Eylül ayında ise 12 aylık açlık sınırının ortalama değeri 636,4 $.

Bizim alacağımız değerler tam da bu eylül ayı itibari ile 12 aylık ortalama dolar değerleri olacak. Çünkü ortalama ücretin son verisi eylül ayına ait.

Eylül 2025 itibari ile 12 aylık ortalama ücretler şu şekilde:

Açlık Sınırı: 636,4 $

Asgari Ücret: 553,4 $

Ortalama Ücret: 920,5 $

Ortalama ücret olan 920,5 $ ile asgari ücret olan 553,4 $ arasında %39,9 fark var. (ortalama ücrete göre) Yine ortalama ücrete göre açlık sınırı ile fark %30,9 seviyesinde.

KİM NE ZAM YAPTI

2025 yılında asgari ücret 17 bin liradan %30 artışla 22.104 liraya artırıldı. Ortalama ücret, 2024 yılı ilk 9 ayında 27.008 lirayken şimdi 37.243 liraya çıktı. (Bazı aylar pirimler verildiği için dokuz aylık ortalamayı alıyoruz)

Basit bir hesap yapalım: Çalışanların yarısı asgari ücretliyse, asgari ücret %30 zamlandıysa ve ortalama ücrette %37,90 artış yaşandıysa kalan yüzde 50 ne zam almış olur Hemen söyleyeyim: %41,5
Bunu şöyle yapıyoruz: 2 kişinin toplam maaşı 74.486 lira (ortalama ücretten) ve bu 2 kişiden 1'i asgari ücret 22.105 lira alıyorsa diğer kişi aradaki fark olan 52.381 lira alıyor demektir. 2024 yılında bu üst maaş 37.014 liraydı. Yani 2025 yılında asgari ücrete %30 zam yapılırken üstündeki ücretlere %41,5 zam yapılmış demektir.

Grafikte asgari ücret ile ortalama ücret farkını görüyorsunuz. Bu farka göre 2024 yılında da asgari ücrete yapılan zamdan daha fazlası özel ücrete yapılmış.

Gelin 2023-2025 maaş zamlarını karşılaştıralım:

Asgari ücret 2023 yılında ortalama 9.954,56 lira ve şimdi 22.104,67 lira. Asgari ücretin artış oranı %122,1
Ortalama ücret 2023 yılında 14.929,97 lira ve şimdi 37.243 lira. Ortalama ücretin artış oranı %149,5

Bu durumda çalışanların yarısı asgari ücretli ise asgari ücretin üzerindeki ücretler 19.905,38 liradan 52.381,33 liraya, yani %163,2 zam almış demektir.

Bunu şöyle de izah edebiliriz. Asgari ücretlinin maaşı 100 liradan 222,1 liraya çıkarken onun üstündeki ücretler 100 liradan 263,2 liraya yükselmiştir. Böylece üst ücretlere son 2 yılda asgari ücrete göre yüzde 18,5 daha fazla zam yapılmış demektir.

2016'DA MAAŞLAR ARTMADI