Kıbrıs'ta 9 Kasım günü yaşanan gelişmeleri yalnızca iki yeni geçiş kapısının açılması kararıyla değerlendirenler, asıl büyük resmi gözden kaçırıyor. Rum lider faşist Eokacı Nikos Hristodulidis, BM temsilcisi Maria Angela Holguin'in ev sahipliğinde Tufan Erhürman'la gerçekleştirdiği dört saatlik 3'lü görüşmenin ardından gerçek hedefini açıkça ortaya koydu; BM Genel Sekreteri Guterres'in görev süresi dolmadan genişletilmiş toplantıyı gerçekleştirmek ve müzakereleri yeniden başlatmak! Peki, hangi zeminde Egemen eşitlik temelinde mi, yoksa yıllarca tüketilmiş federasyon modeli üzerinden miİşte cevaplanması gereken hayati soru budur.

RUM LİDERİN ACELESİ NEDEN

Hristodulidis'in açıklamalarını dikkatle dinledim. BM tarafından açıklanan sonuçların Rum tarafının önerileri olduğunu özellikle vurguladı. Üstelik 19 maddelik öneri paketini Erhürman'a ve Holguin'e yazılı olarak verdiğini söyledi. Daha da önemlisi, Erhürman'ın sunduğu yeni bir önerinin kabul edilemez olduğunu açıkladı. Demek ki ortada çözümün esasına ilişkin bir uzlaşma yok. Buna rağmen Rum lider, müzakerelerin yeniden başlamasını büyük bir diplomatik başarı gibi sunmaya hazırlanıyor. Bana göre Hristodulidis'in hesabı açıktır. Önce güven yaratıcı önlemlerle olumlu hava oluşturmak, ardından genişletilmiş toplantıyı toplamak ve Kıbrıs meselesini yeniden eski müzakere zeminine çekmek. Bunun siyasi karşılığı, Türkiye'nin ve KKTC'nin egemen eşitlik temelindeki iki devletli çözüm siyasetini aşındırma girişiminden başka bir şey değildir.

HOLGUİN KİMİN HEDEFİNE HİZMET EDİYOR

BM'nin tarafsızlığı konusunda da ciddi sorular doğmuştur.Holguin'in yürüttüğü diplomasi, Rum liderin müzakereleri yeniden başlatma hedefiyle dikkat çekici biçimde örtüşüyor. Elbette diplomatik temas yürütmek görevidir. Ancak Kıbrıs Türk halkının egemen eşitliği teyit edilmeden eski süreçlere dönüşü kolaylaştırmak tarafsız arabuluculuk sayılamaz. Holguin'e sorulmalıdır: Rum tarafının siyasi eşitliği gerçekten kabul ettiğine ilişkin hangi somut güvence alınmıştır 1968'den beri sürdürülen müzakereler, 2004 Annan Planı ve 2017 Crans-Montana başarısızlığı ortadayken, aynı yöntemlerle farklı sonuç nasıl elde edilecektir

İKİ KAPI AILDI, PEKİ KARŞILIĞINDA NE ALINDI

Akıncılar–Limya ve Kampo–Gemikonağı geçişlerinin eş zamanlı açılması kararlaştırıldı. Ancak Haspolat kapısı ve Pile meselesi sonuçlandırılamadı. Imagine programının yeniden başlaması, Maronit kiliseleriyle Ermeni manastırının restorasyonu, arşiv paylaşımı ve çevre projeleri üzerinde uzlaşıldı. Bunlar teknik ve insani konulardır. Ancak Kıbrıs Türk halkının egemenlik, tanınma ve izolasyon sorunlarına çözüm değildir. Akıncılar–Limya güzergahının ve hemen yanıbaşında pek de yoğun olarak kullanılmayan iki geçiş kapısı bulunan Kampo–Gemikonağı'nın kime ne kazandıracağı, denetimin nasıl yapılacağı ve Rum tarafının elde edeceği ulaşım avantajları karşılığında KKTC'nin ne kazanacağı açıklığa kavuşturulmalıdır. Daha önce 5.Cumhurbaşkanı tarafından rafa kaldırılan, egemenliğimize gölge düşüren ve çocuklarımızın beyinlerinin emperyalist fikirlerle yıkanmasını organize eden Imagine projesinin de yeniden gündeme getirilmesi inanılır gibi değildir. Erhürman'ın kararlar alırken ülke yönetiminden sorumlu KKTC hükümeti ile istişare yapmamış olması da ayrı bir garabettir. Kapı açmak başka, siyasi taviz vermek başkadır!

ERHÜRMAN'IN GİZLİ ÖNERİSİ

Erhürman'ın açıklamaktan kaçındığı, önemli değişiklik yaratabileceğini, oyun değiştirici olduğunu söylediği yeni öneri de merak konusudur. Rum lider bu öneriyi kabul edilemez bulduğunu söylüyor. Erhürman ise diplomasiye zaman tanımak istiyor. Dahası Erhürman'ın dönüşümlü başkanlığı yeniden gündeme getirmesi dikkat çekicidir. Dönüşümlü başkanlık, ortak federal devletin yönetim mekanizmasıyla ilgili bir konudur. Türkiye'nin savunduğu iki ayrı egemen devlet siyasetiyle nasıl bağdaştırılacaktır Kıbrıs Türk halkı bu sorunun cevabını bilmek hakkına sahiptir.