Federasyon çelişkisi ve KKTC'nin egemenliği

BM 81. Genel Kurulu çalışmaları için gözlerin çevrildiği New York, Kıbrıs konusunda aslında çok çarpıcı bir fotoğraf ortaya koydu.

Bir tarafta Anavatan Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, dünyanın en önemli diplomasi kürsüsünden beşinci kez uluslararası topluma KKTC'yi tanıma çağrısı yaptı.

Diğer tarafta KKTC Dışişleri Bakanı Tahsin Ertuğruloğlu, katıldığı toplantılarda ve gerçekleştirdiği temaslarda Kıbrıs Türk halkının egemen eşitliğini, eşit uluslararası statüsünü ve Ada'da iki ayrı devlet bulunduğu gerçeğini anlattı. Ertuğruloğlu'nun New York'taki mesajının özü son derece açıktı: "Tek ada, iki devlet."

TDT toplantısında "iki ayrı devletin egemen eşitliği ve eşit uluslararası statüsü" temelindeki çözüm siyasetini anlattı; Türk devletlerine Kıbrıs Türk halkıyla dayanışma çağrısı yaptı. EİT ile İİT toplantılarında da aynı çizgiyi tekrarladı. BM yetkilileriyle temaslarında ise herhangi bir anlaşmanın ancak iki devletin egemen eşitliği ve eşit uluslararası statüsü temelinde mümkün olabileceğini ortaya koydu.

Yani Ankara ile KKTC Hükümeti'nin New York'taki mesajında tereddüt yoktu: Devlet var. Egemenlik var. Eşit uluslararası statü talebi var. Ve KKTC'nin tanınması hedefi var.

Nitekim Ertuğruloğlu, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın BM kürsüsünden son beş yıldır KKTC'nin resmen tanınması, Kıbrıs Türk halkına uygulanan haksız izolasyonların kaldırılması ve KKTC ile doğrudan ilişkiler kurulması çağrısı yaptığını özellikle vurguladı.

Peki Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman nerede duruyorBenim esas itirazım, isyanım işte burada başlıyor.

Erhürman'ın geçmişten gelen federal çözüm anlayışı biliniyor. Cumhurbaşkanı seçilmeden önce iki toplumlu, iki bölgeli, siyasi eşitliğe dayalı federasyonu çözüm formülü olarak açıkça savunuyordu. BM Genel Sekreteri'nin 2026 tarihli raporunda da Erhürman'ın seçim kampanyasının federal çözüm temelinde görüşmelere dönüşü içerdiği kayda geçirildi.

Ancak New York temasları önemli bir gerçeği Erhürman'ın da önüne koydu:Rum tarafı güven yaratmıyor; tam tersine güveni aşındırıyor. Erhürman'ın kendi açıklamaları da artık bunu göstermeye başladı.

BM Genel Sekreteri Antonio Guterres'in gündeme getirdiği yedi Güven Yaratıcı Önlem vardı: geçiş noktaları, mayınlardan arındırma, afetlere müdahale için ortak mekanizma, düzensiz göçle mücadele, sivil toplum koordinasyonu, spor faaliyetleri ve karma evliliklerden doğan çocukların AB vatandaşlığı meselesi.

Erhürman'ın açıklamasına göre Kıbrıs Türk tarafı, geçiş noktaları dışındaki altı öneriyi kabul etti. Geçiş noktalarını da bütünüyle reddetmedi; mevcut şekliyle kabul edilemeyeceğini, üzerinde çalışılabileceğini söyledi.

Rum tarafı ne yaptı Erhürman'ın verdiği bilgiye göre, diğer altı öneriye cevap vermek yerine masaya yeni öneriler getirdi. Erhürman da "Gelin yedi güven yaratıcı önleme odaklanalım, güven aşındırıcı, düşmanca eylemlere son verilmeli" demek zorunda kaldı. İşte üzerinde durulması gereken husus budur.Adına "güven yaratıcı önlem" dediğimiz süreçte bile güven üretilemiyorsa, kapsamlı bir ortaklık nasıl kurulacakBasit iş birliği başlıklarında dahi karşılıklı güven tesis edilemiyorsa; egemenlik, güvenlik, garantiler, mülkiyet, yönetim ve yetki paylaşımı gibi çok daha hayati meselelerde hangi güvenle ortak devlet kurulacakÜstelik sorun yalnızca Güven Yaratıcı Önlemler değildir.

Ertuğruloğlu, BM Barışı Koruma Operasyonlarından Sorumlu Genel Sekreter Yardımcısı Jean-Pierre Lacroix ile görüşmesinde ara bölgedeki Rum ihlallerini de gündeme getirerek BM Barış Gücü'nden daha etkili davranmasını istedi.