İsrail nasıl bir devlet

"Çılgın bir devlet olarak İsrail"

Bu, bir kitabın 3'üncü bölümünün başlığı. Diğer bölümlerinin başlıkları da kitabın ne anlattığını gösteriyor: Bir cadı avı olarak anti-semitizm; ABD Zenginler-yönetimine gidiyor, vb.

Fakat "İsrail'in Lobisi -- Amerika Yabancı Bir Gücün Pençesinde" başlıklı kitabın içeriğine rengini veren unsurların başında, iki yazarı, Eli Cilfton ve Ian Lustick'in Musevi olmaları geliyor. (Yazarları dinlerine göre değerlendirmeyi en çok, kitabın konusu olan İsrail lobisi AIPAC/Amerikan İsrail Kamu İlişkileri Komitesi adlı kurumun yaptığını hatırlayalım!)

Kitabın ikinci önemli özelliği, John Mearsheimer ve Stephen Walt'ın önce makale sonra kitap olarak yayınladıkları "İsrail Lobisi ve ABD Dış Politikası" adlı kitaplarının, 20 yıl sonra adeta ikinci baskısı gibi olması.

Bu dört yazar da uluslararası ilişkiler ve devletler hukuku alanında uzman. Mearsheimer, Chicago Üniversitesi'nde siyaset bilimi profesörü; Walt ise Harvard'da uluslararası ilişkiler profesörü olarak görev yapıyor. Clifton, siyasetteki para ve ABD dış politikasına odaklanan bir araştırmacı gazeteci, çok dergide ve gazetede yazıları yayınlanıyor. Lustick, Pennsylvania Üniversitesi Siyaset Bilimi Bölümü'nde onursal kürsü başkanı; Carter yönetiminde Dışişleri Bakanlığı'nın İsrail-Filistin işleri uzmanı olarak görev yapmıştı.

Mearsheimer-Walt, kitaplarında İsrail'i doğrudan "Çılgın bir devlet" diye nitelememiş, ancak İsrail'in lobileri eliyle ABD'ye istediği gibi yön verdiğini yazmışlardı. Clifton-Lustick ise "İsrail'in 7 Ekim Hamas baskınından sonra aklını yitirdiğini, bugüne kadar bir gizlilik perdesi arkasından yönettiği ABD'nin dizginlerini artık açıkça çekip çevirdiğini" yazıyorlar.

"Responsible Statecraft" sitesinde yazan New Republic editörlerinden John B. Judis, "İsrail Lobisi 2.0: Walt ve Mearsheimer'ın Öngörmediği Şeyler" başlıklı değerlendirme yazısında, iki kitap arasındaki bir diğer farka işaret ediyor: 20 yıl önce, İsrail lobisi, doğrudan Amerikan hükumeti üzerinde etkili olmaya çalışırken, bugün bu güçlü özel çıkar grubu artık ABD Kongresi'ndeki milletvekilleri ve senatörlerin seçilmesini veya seçilmemesini sağlamak için doğrudan faaliyet gösteriyor.

"Lobi" terimi, gruplar, medya kuruluşları ve varlıklı bireylerden oluşan gevşek bir ağı ifade etmek için kullanılıyor. Lobinin ana merkezi, AIPAC, hangi adaya mali yardım ve reklam desteği sağlanacağını, her eyalette senatörler ve milletvekilleri üzerinde ayrı ayrı faaliyet gösteren yüzlerce küçük lobiye bırakıyor. Merkezden bu lobiler eliyle Temmuz 2006'ya kadar 50 milyon Dolar'dan fazla para aktardı. (Bu kurumun faaliyetini izleyen karşı-örgütün Web sitesi şurada: www.trackaipac.com.)