Suriye'de son 3-4 günde olan biteni, "kim nerede ilerledi" diye okumak büyük bir yanılgı olur. ünkü sahada değişen şey sadece bayraklar değil, sayaçlar.

Elektrik sayaçları, petrol vanaları, gaz kompresörleri...

Yıllardır Suriye savaşını izlerken gözümüz haritalardaydı. Sarı alanlar, yeşil alanlar, gri çizgiler... Oysa savaşın kaderini belirleyen renk değil, enerjiydi. Bugün yaşanan kırılma da tam olarak bu yüzden kritik.

★★★

Ahmed Şara'ya bağlı Suriye hükümet güçleri, "Fırat'ın doğusunda bir askeri hamle yapamaz" denirken, beklenmedik olanı yaptı ve ekonomik bir kilidi kırdı.

PKK'nın Suriye uzantısı Suriye Demokratik Güçleri'nin (SDG/YPG) yıllardır elinde tuttuğu petrol ve doğalgaz sahaları birer birer düştü. Deyrizor'un doğusundaki Ömer, Koniko ve Tanak... Bunlar terörist Mazlum Abdi'nin nefes borusuydu.

SDG/YPG'yi bugüne kadar ayakta tutan şey ideolojik cazibe değildi. "ok etnisiteli yapı" söylemi hiç değildi. "Biz gidersek IŞİD gelir" tehditleri Trump'ı bezdirdi.

Abdi'nin önemi Deyrizor'dan Haseke'ye uzanan enerji kuşağını elde tutmasıydı. Petrolü vardı, gazı vardı, parası vardı. Maaşlar (ABD ile ortaklaşa) ödeniyordu, silah alınıyordu, sadakat satın alınıyordu. Bir yapı ancak bu kadar ayakta kalabilirdi.

Ama beklenmeyen oldu. ABD, tercihini Türkiye ve merkezi Şam yönetiminden yana kullandı.

Şimdi o yapı Haseke'ye sıkışıyor. Sadece coğrafi olarak değil; siyasi ve ekonomik olarak da...

★★★

Ömer enerji sahasını kaybetmek, SDG/YPG açısından bir mevzi kaybı değil. Suriye'nin en büyük petrol sahasından söz ediyoruz. Savaş öncesi günde 75 bin varil üreten, yüz milyonlarca varil rezervi olan bir saha. Yanında gaz tesisleri, elektrik üretimi var.

Bunun anlamı şu... PKK'nın kasası kapandı.

Koniko Gaz Sahası'nın el değiştirmesi ise daha da kritik. ünkü bu tesis, Suriye'nin elektrik omurgasının parçasıydı. Gaz olmadan elektrik yok. Elektrik olmadan şehir yok, sanayi yok, hayat yok. Yani bu sadece Kürtlerle Şam arasında bir mesele değil; Suriye'nin yeniden ayağa kalkıp kalkamayacağı meselesi.

★★★

Burada Türkiye açısından hayati bir gerçek var. Suriye'nin petrolü ve gazı, sınırımızın hemen ötesinde Kandil'in uzantısı bir örgütün elinde kaldığı sürece, bu coğrafyada kalıcı istikrar olmaz. ünkü enerji, silahlanır. Enerji, siyaset üretir. Enerji, yeni fiili yapılar doğurur.