Amerikan Merkezi İstihbarat Teşkilatı (CIA) Direktörü John Ratcliffe'in Moskova ziyareti ile ABD Savunma Bakan Yardımcısı Elbridge Colby'nin NATO karargâhındaki temasları, küresel siyasette yaz rehavetinin sona erdiğini gösteriyor.

Gövde gösterisine dönüşen ziyaret

Ratcliffe'in Moskova seyahatinin içeriğine değinmeden önce, usule ilişkin bazı unsurlara dikkat çekmek gerekiyor. Dış istihbarat başkanlarının üçüncü ülkelere düzenledikleri ziyaretler genellikle gizli tutulur. Oysa Ratcliffe'i taşıyan askeri uçağın Moskova'ya inişi açıkça kaydedildi. ABD, CIA Direktörü'nün bu kritik temasını adeta davul zurnayla tüm dünyaya ilan etme ihtiyacı duydu.

İkinci konu ise doğrudan içerikle ilgili. Rusya'nın bir NATO üyesine yönelik 'harekât' hazırlığında olduğuna dair istihbarat alan ABD, Moskova'yı bu emellerinden caydırmaya çalıştı. Bu girişim ABD için bir ilk değil. 2021'de dönemin CIA Direktörü William Burns, Rusya'nın Donbas'ı işgale hazırlandığı uyarısında bulunmuştu. Benzer şekilde 2013'te göreve gelen John Brennan da Kırım'ın ilhak edileceğine dair kesin bilgiler üzerine Moskova'ya giderek Rus mevkidaşlarını vazgeçirmeye çalışmıştı.

ABD'nin eksen değişimi ve Avrupa'nın sorumluluğu

Bu noktada başlığın diğer boyutuna, yani Elbridge Colby'nin NATO nezdindeki temaslarına bakmak gerekiyor. 16 Ağustos'ta bu köşede Colby'nin Asya turunu ayrıntılarıyla ele almıştık. Bu tur, Washington'ın eksenini hakiki anlamda Asya-Pasifik bölgesine kaydırdığının açık bir göstergesi. ABD, askeri gücünün büyük bölümünü Asya'ya kaydırırken Avrupa'nın konvansiyonel güvenliğini Avrupalı müttefiklere devretmeyi hedefliyor.

Bu süreçte Colby'nin, ABD Avrupa Kuvvetleri ve NATO Müttefik Kuvvetler Yüksek Komutanı Orgeneral Alexus Grynkewich ile Stuttgart'ta yaptığı görüşme son derece kritikti. Geçmişteki tutumunun aksine ABD, kıtadaki askeri varlığını azaltırken Avrupa'nın savunmasız kalmasını istemiyor. Dolayısıyla çekilecek Amerikan kuvvetlerinin oluşturacağı boşluğun Avrupalı müttefiklerce zamanında doldurulması hayati önem taşıyor.

Colby, 2025 Lahey Zirvesi'nde kararlaştırılan savunma harcama kriterlerine atıfla, hangi ülkenin hangi hedefi ne zaman yerine getireceğine dair müttefiklere bir soru formu sundu. Gelecek yanıtlar, ABD'nin Avrupa'daki imkân ve kabiliyetlerini hangi takvimle çekeceğini netleştirecek. Washington'ın bu nihai planı Kasım veya en geç Aralık 2026'da açıklaması bekleniyor.