Kıbrıs sorununun çözüm sürecine ilişkin New York ve Brüksel'de dikkat çeken gelişmeler yaşanıyor. Henüz tam anlamıyla umut verici olmasa da, ihtiyatlı iyimserliği besleyen üç önemli adım gündeme geldi.

BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, Kıbrıs müzakerelerini yeniden başlatma niyetini açıkça ortaya koydu. Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen (VDL) ile yaptığı telefon görüşmesinde, BM Kıbrıs Özel Temsilcisi Maria Angela Holguin'in müzakereleri başlatmak üzere bir hedef çerçeve ve metodoloji hazırladığını aktardı. VDL de, AB'nin Kıbrıs sorununun çözüm fırsatını değerlendirmeye kararlı olduğunu belirtip süreci destekleyeceğini, önümüzdeki dönemde çözüm yönünde olumlu gelişmeler beklediğini ifade etti.

AB müktesebatı vurgusu

VDL, sosyal medyada yaptığı açıklamada, bulunacak çözümün AB müktesebatıyla uyumlu olması gerektiğini vurguladı. Oysa geçmişte AB, tarafların yaratıcı formüller geliştirmesine imkân tanımış ve müktesebatı çözüme uyarlayabileceğini söylemişti.

Bu yeni vurgu, ilk bakışta Kıbrıslı Türkler için sınırlayıcı gibi görülebilir. Ancak diğer yandan, AB müktesebatına uyumlu bir çözüm, Rum tarafının anlaşmayı "AB hukukuna aykırı" gerekçesiyle reddetme meşruiyetini ortadan kaldıracak nitelikte.

AB'nin yeni Kıbrıs temsilcisi: Ankara için 'makul' isim

VDL, ikinci kez Avrupa Komisyonu Başkanı seçildikten sonra, eski genişleme ve bütçe komiseri Avusturyalı Johannes Hahn'ı Kıbrıs özel temsilcisi olarak atamıştı. Ankara, on yıl boyunca Türkiye karşıtı tutumuyla bilinen Hahn'la görüşmeyi haklı olarak reddetti. KKTC Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman ise çözüm iradesini göstermek için isteksiz de olsa Hahn'la bir görüşme gerçekleştirdi.

Çözüm arayışını yeniden canlandırmak isteyen VDL, Hahn'ın yerine yeni bir temsilci atadı. Avrupa Komisyonu'nun İtalyan Komiseri Raffael Fito'yu Kıbrıs özel temsilcisi olarak görevlendiren VDL, böylece Ankara'nın tümüyle reddedemeyeceği bir muhatap seçmiş oldu.

Fito'yu "Ankara'ya yakın" olarak tanımlamak abartı olur; ancak en azından Türkiye karşıtı olmayan, makul bir isim olarak biliniyor. Eski Avrupa Parlamentosu üyesi olan Fito, hâlen İtalya Başbakanı'na yakın bir partiye de üye.

'Gevşek federasyon' hazırlığı

AB Dış İlişkiler Konseyi toplantısının marjında konuşan AB Konseyi kaynakları, BM Kıbrıs Özel Temsilcisi Holguin'in müzakereleri yeniden başlatmak için bir metodoloji üzerinde çalıştığını aktarıyor.

Holguin'in, müzakerelerin hangi formatta ve hangi yöntemle yürütüleceğini netleştirmesi bekleniyor. AB Komisyonu kaynaklarına göre müzakerelerin ana hedefi, "loose federation" olarak adlandırılan gevşek federasyon modeli üzerinde yoğunlaşmak olacak.