TÜRK resim tarihinden söz edildiğinde zihninizde canlanan ilk eserler hangileri olurdu

Görsel tarihimizi oluşturan eserlerin arkasındaki ressamlar kimlerdi Bu soruların önemli bir bölümünün karşılığını bulacağınız '1914 Kuşağı: Tanıdığımız Ressamlar' sergisi Türkiye İş Bankası Resim Heykel Müzesi'nde açıldı. Sergi, Türk resim sanatının mihenk taşı olan 1914 Kuşağı'nı, hocaları ve öğrencileri ile aynı çatı altında buluşuyor. Bu da sanat tarihimizin önemli bir bölümü demek.

Küratörlüğünü Türkiye İş Bankası Resim Heykel Müzesi'nin kurucu küratörü Prof. Dr. Gül İrepoğlu'nun üstlendiği sergi Türkiye İş Bankası ve Arkas koleksiyonlarından yaklaşık 200 eseri bir araya getiriyor.

NEDEN 1914 KUŞAĞI

1900'lerin başında, kimi Sanâyi-i Nefîse Mektebi'nin açtığı sınavı kazanarak kimi de Abdülmecit Efendi ve Abbas Halim Paşa gibi sanat hamilerinin desteğiyle eğitim için Paris'e gönderilen bir grup genç yetenek, 1914 yılında Birinci Dünya Savaşı'nın patlak vermesiyle eğitimlerini yarıda bırakıp İstanbul'a dönmek zorunda kalır. Adlarını da bu zorunlu dönüş yılından alırlar.

İbrahim Çallı, Feyhaman Duran, Namık İsmail, Sami Yetik, Ali Sami Boyar, Hüseyin Avni Lifij, Mehmed Ruhi Arel, Nazmi Ziya Güran ve Hikmet Onat'tan oluşan bu kuşak, Türk resim sanatında akademik figür anlayışının dışına çıkarak izlenimci (empresyonist) yaklaşımı ve açık hava ressamlığını Türkiye'ye taşır.

BÜYÜK BİR SANAT MİRASI

Sergide öncelikle 1914 Kuşağı'nın hocalarının yapıtlarından örneklere yer veriliyor. Ardından kuşağın temsilcilerinin eserleri konularına göre sıralanıyor. "Zamanı Paylaşanlar" başlıklı bölümde, 1914 Kuşağı ile aynı dönemde eser üreten ressamlar yer alırken "Bin Bir Filizli Bahçe" başlıklı bölümde sanatçıların öğrencilerinin yapıtlarından örnekler sunuluyor.

1914 Kuşağı'nın hocalarından Fernand Cormon'un "Bekleyiş" eserinin yanı sıra İbrahim Çallı'nın "Gül Koklayan Kadın", Feyhaman Duran'ın "Mavi Şalvarlı Kız", Namık İsmail'in "Harman", Türkiye İş Bankası Sanat Eserleri Koleksiyonu'nun ilk eseri olan Hikmet Onat'ın "Peyzaj-Ortaköy" gibi başyapıtları sergide izlenebiliyor.

Nazmi Ziya'nın derin ışıklı doğa yansımaları, Avni Lifij'in yüreğe işleyen gizemli kompozisyonları, Ali Sami Boyar'ın içtenlik dolu eserleri ile Sami Yetik ve Ruhi Arel'in memleket görünümleri de bu büyük sanat mirasının parçaları olarak ziyaretçilerin karşısına çıkıyor.

Not: İş Sanat'ın Arkas Sanat işbirliğiyle hazırladığı sergi, 12 Temmuz 2027'ye kadar Beyoğlu'ndaki Türkiye İş Bankası Resim Heykel Müzesi'nin ikinci ve üçüncü katlarında görülebilir.

GÜL İREPOĞLU: BİR DÖNEMİN ORTAK RUHU

Sergiyi birlikte gezdiğimiz Prof. Dr. Gül İrepoğlu, "1914 Kuşağı: Tanıdığımız Ressamlar" sergisinin mücadele ve emek dolu bir dönemin ortak ruhunu yansıttığını dile getiriyor. İrepoğlu, bu kuşağın önemini şu sözlerle açıklıyor:

"1914 Kuşağı ressamları, Paris'te bulundukları sürede, mevcut akademik yaklaşımların yerine, o dönemde artık yenilik olmaktan çıkan Empresyonizm'i kendilerine yakın buldu ve her biri bu yeni ışıkla kendi özgün üslubunu oluşturdu. İstanbul'da ve Ankara'da birçok sergiye katılarak, Anadolu'nun çeşitli yörelerini eserlerine yansıtarak, yazılar kaleme alarak toplumda görsel sanatlardan söz edilmesinde, sanat beğenisi kavramının oluşmasında ve kendilerinden sonraki kuşağın sanat eğitiminde önemli rol oynadılar