Sokaklar aynı dili konuşmuyor

BiriAvrupa'dan biri Tahran'dan iki Farsça slogan bugünlerde sokakları çınlatıyor.

Londra'daki meşhur Hyde Park'ın hemen yanındaki İran Büyükelçiliği'nin önünde toplanan kalabalık birkaç gündür Farsça "Cavit Şah" (Yaşasın Şah) diye bağırıyor.

O kalabalığın arasından sıyrılan bir gösterici geçen cumartesi büyükelçiliğin balkonuna tırmanarak İslam Cumhuriyeti bayrağını indirip aslan ve güneş armalı eski İran bayrağını astı.

Kalabalığın çoğunluğunu oluşturan ve "Kral Pehlevi" diye bağıran göstericiler sürgündeki Şah'ın oğlunun dönüp İran'ın başına geçmesini istiyor.

Bunların birçoğu tıpkı Pehlevi gibi sürgündeki İranlılar. Uzun süredir İngiltere'de yaşıyorlar ve İngiliz pasaportuna sahipler.

Londra'daki İran diasporasının öncülüğünü yaptığı gösterilerde dikkat çeken birkaç unsur var:

Haberin Devamı

* Göstericiler, rejimin devrilmesi kadar Şah'ın geri dönmesini de istiyor.

* Şah dönemi İran bayraklarına eşlik eden İsrail bayrakları azımsanamayacak kadar fazla.

* Birleşik Krallık'taki Trump hareketinin sosyal medya figürleri eylemlere tam destek veriyor.

İlk ikisi çok şaşırtıcı olmasa da bu son nokta biraz enteresan.

Birkaç ay önce İngiliz bayraklarıyla Londra sokaklarında 150 bin kişiyi toplayıp "İngiltere İngilizlerindir" eylemi yapan Tommy Robinson sahadan gerçekleştirdiği canlı yayınlarla eylemcilere tam destek verdi.

Hatta "Bütün Filistin eylemlerini yayınlayan BBC niye İranlıların demokratik eylemlerine sahip çıkmıyor" diyerek sokaklarda BBC muhabiri aradı.

İngiltere'de herhangi bir göçmen görmeye katlanamayan Robinson'ın İranlı bir gruba desteğe gelmesi manidar.

Ancak İran sokaklarında gerçekte ne yaşandığını anlamak kolay değil.

Bir yanda internet kesintisi diğer tarafta rejimin sosyal medya manipülasyonları olup biteni tam anlamıyla görmemizi engelliyor.

Tam rakam bilinmese de ölü sayısının 2000'leri geçtiği söyleniyor.

Bölgeyi iyi tanıyan gazeteciler ve akademisyenlerle konuşuyorum. Eylemler 2022'dekilerin ötesine geçmiş vaziyette. Rejim gösterileri bir kez daha kanla bastırmaya çalışıyor.

Haberin Devamı

Ama Tahran sokaklarındaki sesler Avrupa'dakilerden farklı.

Rejimin meydanlara topladığı kalabalıkları bir kenara koyun.

İran'daki göstericiler "Nang bar sitemkâr, çi şah başi çi rehbar" (Şah'a da Hamaney'e de yazıklar olsun) diye bağırıyor.

Bu Londra'dakinden farklı bir slogan. Eylemciler Hamaney'e de yeniden monarşiye de karşı görünüyor.

İran'daki 47 yıllık rejim sallanıyor olabilir. Ama Tahran'dakilerin Şah'ı tekrar görmek istemediği açık.

Peki ABD gerçekten böyle bir planı devreye sokar mı

Cevap ne tür bir kaosu göze aldığına göre değişir. Ama açıkçası o senaryodan ne İran halkının ne de bölgenin yararına bir sonuç çıkar.

İRAN TÜRKLERİ VE BİR AYRILIK ŞARKISI
İRAN'da 25 milyonun üzerinde Türk nüfusu yaşamakta.

Haberin Devamı

Yüzyıldan uzun bir zaman önce Aras Nehri'nden çizilen sınır aynı milletin çocuklarını ayırdı. Bir kısmı kuzeyde bir kısmı güneyde kaldı.

İran'da bu tür kargaşa dönemlerinde gözler hemen Güney Azerbaycan'a ve Tebriz'e çevrilir. Bugün de aynı durum geçerli.

İran Türkleri hiçbir dönemde dışarıdan gelen eylemlere destek olmadı. Ama ne şah döneminde ne de şimdiki rejimde yüzleri güldü.

Bu trajediden bize kalan pek çok eser var. En bilineni Ferhad İbrahimi'nin şiirinden bestelenen