İstanbul'da kiraların son bir yılda yüzde 32.4 artması ile ev bulmak giderek zorlaşırken, devlet ilk kez doğrudan 'ev sahibi' olarak kiralık konut piyasasına girdi; TOKİ'nin ilk kez uygulayacağı kiralık sosyal konut modeline başvurular başladı. 25 Eylül'e kadar da devam edecek. İlk etapta 1071 konut için başvuru alınacak. Bu sayının kısa zamanda 15 bine çıkarılması asıl hedef. Peki bu arzın piyasaya etkisi olur mu Fiyatlar düşer mi Kimler TOKİ modeline başvurabilir İşte yanıtlar...

Merkez Bankası'nın geçtiğimiz temmuz ayında yayımladığı Yeni Kiracı Kira Endeksi'ne göre İstanbul'da yeni kiracıların ödediği kiralar geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 32.4 arttı. Üstelik kira artışı aynı dönemde enflasyonun da üzerinde gerçekleşti.

PİYASADA 36 BİN 500 TL

sahibinden.com-BETAM verilerine göre ise temmuzda İstanbul'da kiralık konut ilanlarının ortalama metrekare fiyatı 456.5 TL'ye kadar çıktı. Yani 80 metrekarelik bir konutun kirası yaklaşık 36 bin 500 TL.

TOKİ konutlarında ise aylık bedel;

- 1+1'lerde 10 bin TL

- 2+1'lerde 12-17 bin TL

- 3+1'lerde 15-18 bin TL

- 4+1'lerde ise 18-20 bin TL arasında -konutun büyüklüğüne göre- değişecek.

12 İLÇE 4 BÖLGEDEN KİRALANABİLECEK

İlk etapta, 12 ilçeyi kapsayan 4 bölgeden; Ataşehir, Sancaktepe, Ümraniye ve Üsküdar'da toplam 291, Maltepe, Tuzla ve Kartal'da 330, Başakşehir, Gaziosmanpaşa, Beyoğlu ve Güngören'de 360, Arnavutköy'de ise 90 konut kiraya çıkacak.

Ankara Üniversitesi Gayrimenkul Geliştirme ve Yönetimi Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Harun Tanrıvermiş, proje bölgelerindeki benzer konutların kiralarını karşılaştıran bir çalışma hazırladı. Diyor ki: "TOKİ konutlarının kiraları, bulundukları bölgelerdeki benzer yeni konutlardan ortalama yüzde 50 daha düşük. Bazı projelerde fark yüzde 60'a çıkmakta."

Örneğin; Ataşehir'de 2+1 dairelerin medyan kirası yaklaşık 31 bin TL, Maltepe'de ise bu rakam 35 bin 500 TL seviyesinde. TOKİ'de ise aynı metrekarede, 2+1 konutların başlangıç fiyatı 12 bin TL.

İLK ŞART:EVLİ OLMAK

Yani TOKİ modeli ile piyasanın yarı fiyatına ev kiralamak mümkün. Ama şartları var:

Başvuran kişinin 18 yaşını doldurmuş T.C. vatandaşı ve evli olması, hane halkının aylık net gelirinin 100 bin TL'yi aşmaması ve İstanbul'da en az 1 yıldır kesintisiz ikamet etmesi şart. 65 yaş üzerindekilerde ise evlilik şartı aranmıyor. Başvuru sahibi veya eşinin Türkiye'de üzerine kayıtlı bağımsız bir konutu olanlar ile son 5 yılda konut alıp satmış olanlar projeden yararlanamayacak.

Prof. Dr. Tanrıvermiş, konutların evli çiftlere kiraya verilecek olmasının demografik açıdan önemli olduğunu belirterek, "Çocuk yapma hızı hızla düşüyor. 'Aile Yılı' hedefi ile uyumlu ve teşvik niteliğinde bir model. Çocuğu olan ve olmayan da ayrışmış. Yeni evlilere 1+1 ya da 2+1, iki ve daha fazla çocuğu olanlara 3+1, 4+1 verilecek. İki çocuksa ranzalı bir sistemde ya da 4+1'de çocuk da aile de rahat eder. Zira bir yanda geçim sıkıntısı bir yanda da insanların arzuladığı yaşam var" yorumunu yapıyor.

ÜÇ YIL KİRALAMA SÜRESİ YENİEVLİLER İÇİN CAN SİMİDİ OLABİLİR

Peki devletin TOKİ eliyle konut kiralaması piyasadaki köpük fiyatlandırmaları söndürür mü