Beş yıl önce meme kanseri tanısı aldıktan sonra sağlıkla ilgili öğrendiğim en önemli şeylerden biri de şu oldu: "Hasta olduktan sonra mücadele etmek çok zor." Hem maddi hem manevi açıdan... Üstelik ağır bir hastalığın maliyeti yalnızca hastaya değil, sağlık sistemine de büyük yük. O nedenle artık ilk sorduğum şu oluyor: "Önleyebilir miydik" Kanserde tarama ve erken teşhis bunun için önemli. Ama mesele yalnızca kanser değil. Fazla kilolarımız var. Hareketsiziz. Sigara ya da benzeri bağımlılıkları bırakmak isteyen ama nereden başlayacağını bilemeyen var. Psikolojik desteğe ihtiyaç duyan ama özellerin ücretini karşılayamayan var. Peki tüm bunlar için devletin ücretsiz hizmet verdiği merkezlerin bulunduğunu kaçımız biliyoruz "Sağlıklı Hayat Merkezleri..." Türkiye'nin 81 ilindeki 357 merkezden biri olan Bakırköy'deki Sağlıklı Hayat Merkezi'nde bir gün geçirdim.

Türkiye'nin 81 ilinde 357 "Sağlıklı Hayat Merkezi" var. Diyetisyenden psikolojik destek, fizyoterapiden sigara bırakma ve bağımlılıklarla mücadele, çocuk ve ergen sağlığı, koruyucu ağız ve diş sağlığı ve de kanser taramalarından sosyal desteğe kadar 17 farklı alanda hizmet veriliyor.

Son 2 yılda 26 milyon başvuru yapılmış. Ancak hem sokakta hem de çevremden gördüğüm hâlâ pek çoğumuz bu merkezlerde ne yapıldığını bilmiyoruz. Bu sebeple Bakırköy'deki Sağlıklı Hayat Merkezi'ne gittim; doktorlar, uzmanlar ve hizmet alan vatandaşlarla konuştum. Ve açık söyleyeyim verilen hizmetlerin bu kadar kapsamlı olduğunu ben de bilmiyordum.

Doğal olarak önce KETEM'in kapısını çaldım. "Kanser Erken Teşhis, Tarama ve Eğitim Merkezi". Çünkü sağlık konusunda duyarlı arkadaşlarım arasında bile "Mamografi için devlet hastanesinde sıra bulamıyorum" diyenler var.

"KETEM'e gittin mi" diye soruyorum. Cevap: "O ne" oluyor. Ne olduğunu merkezin sorumlu hekimi Dr. Bahar Erdoğan anlatsın: "Ulusal tarama programı kapsamında merkezlerimizde;

* 40-69 yaş arasındaki kadınlara meme kanseri taraması,
* 30-65 yaş arasındaki kadınlara rahim ağzı kanseri taraması,
* 50-70 yaş arasındaki kadın ve erkeklere kolorektal kanser taraması uygulanıyor.

KANSER ÇOK FAKTÖRLÜ BİR HASTALIKTIR

Ailede kanser öyküsü olmaması taramayı ertelemek için bir gerekçe değildir. Çünkü kanser tek yönlü değil, çok faktörlü bir hastalıktır. Erken teşhis önemlidir."

Önemli bir ayrıntı da şu: KETEM'lere randevu almadan da doğrudan başvurabilirsiniz. Bir de kadınların sık sorduğu o soru var: "Mamografi çok acıtır mı"

Acı hissinin kişiden kişiye ve o andaki duruma göre değişebileceğini söyleyen Dr. Erdoğan, "İnanın 40-69 yaş grubunda mamografinin taramadaki önemi bu endişeden çok daha büyük. Bu söylediğim sizi korkutmasın. Pek çok kadın işlemden sonra, 'Bahar Hocam, haklıymışsınız; o kadar da acımıyormuş' diyor. Lütfen kendinizi ihmal etmeyin" diyor.

KETEM'in işi, taramayı yapıp sizi uğurlamakla da bitmiyor. Tarama sonucu değerlendiriliyor. Ek tetkik ya da sevk gerekiyorsa kişi ilgili sağlık kuruluşuna yönlendiriliyor ve hatta randevusuna gidip gitmediğinden, sürecin sonuçlanmasına; 'kanser' ya da 'değildir' denene kadar da takip ediliyor.

Çıkan tarama sonuçlarını değerlendirmek üzere merkeze gelen Naime Aydın, "Gerçekten her şey çok kolay ilerliyor. Komşularıma falan hep söylüyorum; 'Gidin...' diye. Kendim de her yıl muhakkak tarama ve testlerimi yaptırırım" diyerek sağlık okuryazarlığının önemine dikkat çekiyor.

RUH SAĞLIĞINDA İLK KAPI BURASI OLABİLİR

Sağlıklı Hayat Merkezlerinde beni en fazla şaşırtan hizmetlerden biri psikososyal destek oldu. Çünkü bugün özel sektörde düzenli psikolojik destek almak birçok insan için ciddi bir ekonomik yük. Oysa burada randevu almak kolay ve ücretsiz.

Merkezde görevli psikolog Hatice Ömeroğlu, buranın psikiyatri kliniği olmadığının ve verilen hizmetin psikoterapinin yerine geçmediğinin altını çizerek diyor ki: "Günlük yaşamda karşılaşılan problemler, iletişim sorunları ve kişinin baş etmekte zorlandığı durumlarla alakalı birinci basamak danışmanlık veriyoruz. Psikiyatri veya klinik destek gerekiyorsa da ilgili birime yönlendiriyoruz."
Yani burası, "Ben iyi değilim ve nereden başlayacağımı bilmiyorum" diyenler için ilk kapı. Üstelik Temmuz 2026 itibarıyla Uzaktan Hasta Değerlendirme Sistemi üstünden bazı danışmanlık hizmetlerinin çevrimiçi verilmesine de başlandı.

Adının verilmesini istemeyen bir hastanın yorumu ise şöyle:
"Ne yalan söyleyeyim böyle bir psikolog hizmet verildiğini yeni duydum ve hemen geldim. Kolay randevu alınması, ücretsiz olması önemli. Tek ricam şu; görüşmeler 1 saate çıkarılırsa daha çok fayda sağlayabiliriz."

DİYETİSYEN VE FİZYOTERAPİ HİZMETİ BİR ARADA