4 Eylül'de fiyatı 6 milyon 750 bin liradan ilana konulan Ankara'da site içindeki 4+1 evin sahibi, ilanı 2 Ekim'de yani 1 ay gibi kısa bir sürede, 1 milyon 250 bin lira artırarak 8 milyona çıkarınca, Ticaret Bakanlığı'ndan 100 bin liralık ceza yedi. Sadece o da değil! Ticaret Bakanlığı, mayıs ayından bugüne 'emlak ilanlarındaki fahiş fiyat artışlarına karşı, piyasa istikrarını sağlamak amacıyla, 1416 kişi hakkında 172 milyon liralık idari para cezası uygulandığını ve 56 kişi hakkında ise 34.9 milyon lira idari para cezası uygulanmasına karar verildiğini' duyurdu. Yani manipülatif fiyat oyunları bakanlığın sıkı takibinde. Peki emlak fiyatları neye göre belirlenecek Yeni yönetmelik kimi ya da kimleri kapsıyor Bu sıkı takip, emlak fiyatlarını aşağı çeker mi Sordum.

ARTIŞLAR EKONOMİK VERİLERLE YA UYUMLU YA DA HAKLI GEREKÇEYLE OLMALI

Malumunuz, pandemi sonrası emlak satış ve kira bedelleri birdenbire yükseldi. Her gün değişen fiyatların yanı sıra, bir gayrimenkulün birden çok mecrada, farklı fiyatlarla satışa sunulması ve ilanların çoğunun sahte ya da bilgilerinin veyahut fotoğraflarının eksik, yanlış yani "naylon" olması da büyük bir sorundu. Dolayısıyla 2023'te satılık ilanlarının düzenlenebilmesi için ilan platformlarına kimlik ve yetki doğrulama yükümlülükleri getiren, Elektronik İlan Denetlenme Sistemi (EİDS) devreye girdi. Böylece emlak ilanlarının yalnız mülk sahibinin e-Devlet üzerinden yetkilendirdiği kişiler tarafından girilmesi mecburi hale gelirken, yüksek fiyattan sisteme sokulan sahte ilanların önlenmesi amaçlandı.

FAHİŞ FİYATLAR TAM DİSİPLİNE OLMADI

Buradan sonrasını Gayrimenkul Hukuku Enstitüsü Başkanı, Avukat Dr. Ali Yüksel anlatsın: "Bu yeni sistem ile ilanlardaki sahtecilik büyük oranda engellendi. Fakat fahiş fiyat artışları disipline olmadı. Geçtiğimiz mayıs ayında işte bunu düzenlemeye yönelik bir adım atıldı ve ilanlarda genel ekonomik verilerle uyumlu olmayan veya haklı gerekçeye dayanmayan fiyat artışları yeni bir yönetmelikle cezalandırılmaya gidildi. Yani bakanlık; 'İlanda yapacağın artışlar ya ekonomi verilerine uyumlu ya da haklı bir gerekçe ile olacak' dedi."

ENFLASYON ÖNEMLİ BİR KRİTER

Ne demek ekonomik verilere uyumlu olmak Yanıtı şu: "Enflasyonun yüzde 40 olduğu bir ortamda ilanına yüzde 100, yüzde 200 zam yapamazsın demek. Yaparsan da bakanlık bunun sebebini sorar demek. Haklı gerekçe ise şöyle; diyelim ilan çıktığınız mülkünüzün de içinde olduğu araziye park yapıldı ya da belediye ulaşım koydu veya imar planları değişti ve mülkün değeri bir gecede arttı. İşte o zaman fiyatta bir değişiklik yapılabilir. Tabii bunlar mevzuatta detay detay yazılı değil, benim şahsi yorumum."

ŞU AN PİYASADAKİ İLANLARIN ÇOĞU 'ŞİŞİRME'

Gayrimenkul Danışmanı Şenay Araç ise mülk sahiplerinin baskısı ile fiyat arttırmaya zorlandıklarını söylüyor ve şu örneği veriyor: "Daha geçtiğimiz ay başıma geldi. 500 bin dolar (yaklaşık 21 milyon lira) fiyata koyduğum mülkü, altın ve dövizdeki hareketlenmeyi baz alarak satıcı, 22-23 milyona çıkarmamı talep etti. 'Olmaz' diyoruz, anlatıyoruz, dinleyen yok! En az 2 ay değiştiremezsin fiyatı. Fakat bu sefer de fiyatta kısa dönemde artış yapamayacağını bilenler hem pazarlık payı kalsın hem de zaten 2 ay fiyatta oynama yapamayacağı için daha başından gerçek fiyatının üzerinde; yüzde 5-10 fazlasına ilan çıkmaya başladılar. Şu an ilanlardaki fiyatların neredeyse hepsi 'şişirme.' Hepsi sıkı pazarlığa açık fiyatlar. Baktı satılmıyor ya da ilan daha cazip görünsün istiyor! O zaman da kademeli şekilde düşürüyorlar.