27 Ekim'de İsrail'de seçim var. Bu seçim hem İsrail hem Türkiye hem de Orta-Doğu açısından çok önemli.

Öncelikle hemen söylememiz gereken şu: O gün İsrailliler yalnızca yeni bir hükümet seçmeyecek, İsrail'in nasıl bir ülke olacağına da karar verecek.

Demokratik kurumlarını koruyan, Filistin sorununa siyasi çözüm arayan ve askerî gücün sınırlarını kabul eden bir İsrail mi

Yoksa güvenliği giderek daha fazla askerî güçle özdeşleştiren, Filistin sorununu kalıcı bir çatışma haline dönüştüren, kıyımlara devam eden ve içeride demokratik denge mekanizmalarını daha da zorlayan bir İsrail mi

Bu iki çok farklı yolun sembollerini arıyorsak iki isme bakmak yeterli:

Yitzhak Rabin ve yeniden Binyamin Netanyahu.

Aslında Rabin de bir barışsever olarak başlamadı. O da bir askerdi. 1967'deki Altı Gün Savaşı sırasında İsrail Genelkurmay Başkanı'ydı. Savunma Bakanlığı döneminde Birinci İntifada'ya karşı çok sert politikalar uyguladı.

Rabin'in hikâyesini önemli yapan da zaten bu.

İsrail'in Filistinliler karşısındaki askerî üstünlüğü tartışılmazdı. Fakat Rabin zamanla bir gerçeği gördü: Siyasi bir sorun sonsuza kadar askerî yöntemlerle çözülemezdi. İsrail'in geleceği yalnızca askerî üstünlükle güvence altına alınamazdı.

Bu düşünce onu sonunda İsrail'in yıllarca terör örgütü kabul ettiği FKÖ'yü muhatap almaya, Arafat'la el sıkışmaya ve Oslo sürecine götürdü.

Rabin, 4 Kasım 1995'te Oslo görüşmelerini neden gösteren aşırı sağcı bir İsrailli tarafından öldürüldü.

Ve bir yıl sonra Netanyahu başbakan oldu.

Bu yalnızca bir iktidar değişikliği değildi. İsrail'in kimyası, niteliği, yönü de değişmeye başladı.

Rabin, Filistin sorununu sonunda çözülmesi gereken siyasi bir mesele olarak görüyordu. Netanyahu ise giderek bu sorunun çözülmeden de yönetilebileceği fikrinin saplantılı temsilcisi oldu.

İsrail güçlü kalacak, Hamas kontrol altında tutulacak, Filistin meselesi düşük yoğunluklu savaşla yönetilecek, bu sırada Arap ülkeleriyle normalleşme sürdürülecekti.

Sonra 7 Ekim 2023 geldi.

İsrail tarihinin en büyük güvenlik felaketlerinden biri, garip ve şaibeli bir şekilde kendisini ülkenin güvenliğinin garantörü olarak sunan Netanyahu'nun iktidarında yaşandı. Üstelik Netanyahu'nun daha önceden bu saldırı konusunda uyarıldığı da ortaya çıktı.

Ardından İsrail soykırım boyutlarında çok büyük bir askerî güç kullandı. Gazze'de insanlık tarihinin kanlı utanç sayfaları yazıldı.

Eğer gelecek ay yeniden seçilirse, sağ ve aşırı sağın devlet üzerindeki etkisinin devam etmesi, yargının yetkilerini sınırlandırma ve İsrail'in bağımsız başsavcısını etkisiz bırakma girişimleri tamamlanacak.

Filistinlilerin